Trường Học Tôi Xây Không Cho Con Tôi Vào

Tòa nhà Viễn Sơn. Tòa nhà do tôi xây. Khắc tên tôi.

 

Còn bây giờ, chủ nhân của tòa nhà đó lại đang dùng chính cái tên của tôi để đùa giỡn.

 

Điện thoại đổ chuông. Không phải Hứa Chính Hòa, không phải Chu Ngọc Phân, cũng không phải Lão Tiền. Là một số lạ. Mã vùng trên tỉnh.

 

Tôi bắt máy.

 

“Xin chào, cho hỏi có phải anh Phương Viễn Sơn không ạ?” Một giọng nữ vang lên, rất chuyên nghiệp, rất khách sáo.

 

“Là tôi.”

 

“Anh Phương, tôi là Thư ký Ngô của Phòng thẩm định Tập đoàn Đầu tư Giao thông tỉnh. Về việc thẩm định năng lực nhà thầu ứng cử gói số 2, tôi muốn xác nhận với anh vài vấn đề.”

 

“Cô nói đi.”

 

“Vòng bảo vệ dự kiến sẽ diễn ra vào mùng 10 tháng sau. Trước đó, chúng tôi cần anh nộp chứng minh năng lực thực hiện dự án trong 3 năm gần nhất và Báo cáo trách nhiệm xã hội.”

 

“Không vấn đề gì.”

 

Cô ấy ngừng một lát.

 

“Ngoài ra, anh Phương này, Hội đồng thẩm định có lưu ý rằng gần đây Tập đoàn Viễn Sơn liên tục phải tiếp nhận các đợt kiểm tra hành chính cấp quận. Chúng tôi muốn tìm hiểu rõ tình hình cụ thể. Anh có thể đính kèm một bản giải trình trong hồ sơ thẩm định được không?”

 

Tay tôi khựng lại trên mặt kính cửa sổ. Liên tục bị kiểm tra hành chính. Tin này đã truyền đến tận tỉnh rồi.

 

“Được. Tôi sẽ chuẩn bị bản giải trình chi tiết.”

 

“Cảm ơn anh Phương, vậy hẹn gặp anh vào ngày mùng 10 tháng sau.”

 

“Đợi chút.” Tôi lên tiếng. “Thư ký Ngô, danh sách ứng cử của Giao Đầu tỉnh bây giờ đã công khai chưa?”

 

 

 

“Hiện tại vẫn chưa. Nhưng theo quy trình, sau khi thẩm định xong sẽ công bố trên website của Sở Kế hoạch Đầu tư tỉnh.”

 

Cúp điện thoại.

 

Tôi đứng im trước cửa sổ, tay nắm chặt điện thoại. Hội đồng tỉnh đã chú ý tới vụ “liên tục bị kiểm tra hành chính”. Nếu phe Hứa Chính Hòa tiếp tục làm loạn, những biên bản kiểm tra này sẽ trở thành điểm trừ chí mạng trong vòng bảo vệ.

 

Dự án 850 triệu tệ cấp tỉnh, có thể vì vài cái đơn tố cáo vô cớ mà hỏng bét.

 

Thứ Hứa Chính Hòa muốn không chỉ là 38 triệu. Ông ta muốn tôi nếm mùi cái giá phải trả.

 

Cửa phòng bị đẩy vào. Tiểu Dương đứng ngoài cửa, nét mặt không ổn.

 

“Giám đốc Phương, dưới lầu có một người tìm anh.”

 

“Ai?”

 

“Ông ấy tự xưng là Đào Căn Sinh. Hiệu trưởng trường Hướng Dương.”

 

“Ông ấy không hẹn trước nên lễ tân bắt đợi. Nhưng ông ấy bảo…” Cô ấy ngập ngừng. “Ông ấy bảo vừa nhận được điện thoại của Cục Giáo dục quận, bảo giấy phép hoạt động của trường Hướng Dương bị yêu cầu thẩm định lại.”

 

“Nếu thẩm định không qua, trường sẽ bị giáng cấp. Giáng cấp xong, sẽ mất tư cách tiếp nhận nguồn vốn tài trợ xã hội quy mô lớn.”

 

Tôi bấm tắt màn hình điện thoại. Phía xa xa, dòng chữ đồng của Tòa nhà Viễn Sơn vẫn lấp lánh trong nắng chiều.

 

Tôi vơ lấy áo khoác, tiến về phía thang máy.

 

“Giám đốc Phương, anh đi đâu đấy?”

 

“Xuống lầu.”

 

“Gặp ai ạ?”

 

“Gặp một người đáng để gặp.”

 

Chương 11

 

Đào Căn Sinh đang ngồi trên băng ghế dài ngoài sảnh lễ tân.

 

Vẫn là chiếc áo sơ mi giặt đến bạc màu đó, xắn ống tay, trong tay siết chặt một tờ công văn đã bị vò nhàu phần mép.

 

Thấy tôi bước ra khỏi thang máy, ông đứng bật dậy.

 

“Giám đốc Phương, tôi không nên đường đột đến đây, tôi biết anh đang rất bận. Nhưng chuyện này tôi không câu giờ được.”

 

Ông đưa tờ công văn cho tôi.

 

Là thông báo do Cục Giáo dục quận phát đi: Yêu cầu rà soát, thẩm định lại giấy phép hoạt động của trường tiểu học Hướng Dương, yêu cầu trong vòng 3 ngày phải nộp toàn bộ bản gốc hồ sơ pháp lý.

 

Chữ ký trên thông báo: Lý Kiến Hoa.

 

“Cái đợt kiểm tra thường niên này không phải đã qua rồi sao?” Tôi hỏi.

 

“Tháng trước vừa duyệt xong.” Đào Căn Sinh đáp. “Nhưng hôm nay đột nhiên thông báo bắt xét duyệt lại, không nói nguyên nhân, chỉ bảo là có quần chúng phản ánh sai phạm.”

 

“Sai phạm gì?”

 

“Không nói. Trong điện thoại chỉ bảo đúng một câu: Chuẩn bị hồ sơ mang tới giải trình.”

 

Tôi xem lướt qua tờ thông báo.

 

“Hiệu trưởng Đào, giấy phép hoạt động của trường ông có vấn đề gì không?”

 

“Không có.” Ông lắc đầu. “Hai mươi năm nay, năm nào cũng chính tay tôi chuẩn bị hồ sơ xét duyệt, chưa từng xảy ra sai sót.”

 

Tôi gập đôi tờ thông báo, đút vào túi áo. “Chuyện này để tôi xử lý.”

 

“Giám đốc Phương, tôi đến đây không phải để nhờ anh giúp.” Ông chà xát hai bàn tay vào nhau. “Tôi chỉ sợ liên lụy đến anh. Trước khi đến đây, có một người bạn gọi điện bảo tôi, nếu tôi biết điều, thì nên trả lại khoản tiền tài trợ 38 triệu kia đi, đừng đối đầu với những người bên Bồi Anh.”

 

“Vậy ông định trả lại à?”

 

“Trả là trả thế nào.” Ông vuốt tay áo lên. “Số tiền đó là của bọn trẻ, đâu phải của Đào Căn Sinh này. Ai đến đòi tôi cũng không trả. Nhưng Giám đốc Phương à, tôi không thể để anh vì giúp chúng tôi mà chuốc họa vào thân được.”

 

Tôi nhìn thẳng vào ông. “Hiệu trưởng Đào, lúc nãy ông bảo ông làm giáo dục 30 năm rồi.”

 

“Đúng.”

 

“Trong 30 năm đó, có việc gì khiến ông hối hận chưa?”

 

Ông trầm ngâm một lát: “Có. Mười lăm năm trước, gia đình một học sinh gặp biến cố, tôi không kịp vươn tay ra giúp. Sau đó đứa trẻ ấy bỏ học, đến giờ tôi vẫn nhớ tên em.”

 

“Vậy bây giờ ông có hối hận vì đã nhận khoản 38 triệu này không?”

 

“Không hối hận.”

 

“Thế là đủ rồi.”

 

Tôi vỗ vai ông. “Chuyện xét duyệt, giao cho phòng pháp chế của tôi. Ông cứ về trường đợi tin. Còn hệ thống sưởi ấm của bọn trẻ, cứ tiếp tục thi công theo đúng kế hoạch. Đừng dừng lại.”

 

Ông liếc nhìn tôi, hé miệng định nói gì đó, nhưng không thốt nên lời. Ông gật đầu, quay lưng rời đi.

 

Chiều hôm đó, tôi yêu cầu phòng pháp chế kiểm tra lại toàn bộ hồ sơ pháp lý của trường Hướng Dương.

 

Sạch sẽ hoàn toàn, không có tì vết nào.

 

Lý do bắt xét duyệt lại hoàn toàn không đứng vững.

 

Hôm sau, đại diện phòng pháp chế của Viễn Sơn đã thay mặt trường Hướng Dương gửi một văn bản chất vấn chính thức tới Cục Giáo dục quận, yêu cầu đối phương nêu rõ căn cứ pháp lý và vấn đề cụ thể của việc yêu cầu xét duyệt lại.

 

Lý Kiến Hoa không gửi văn bản phản hồi.

 

Ngày thứ ba, thông báo xét duyệt lại bị rút. Không kèm theo bất kỳ lời giải thích nào.

 

Lúc Tiểu Dương báo tin này cho tôi, cô ấy còn bồi thêm một câu:

 

“Giám đốc Phương, tôi nghe đồn Lý Kiến Hoa tức đến mức đập nát cái cốc trong phòng làm việc.”

 

Ông ta không ngờ tôi lại dùng biện pháp pháp lý để đáp trả trực diện. Bộ sậu của Hứa Chính Hòa xưa nay đều dựa vào việc đánh tiếng, tuồn giấy tay, thao túng trong bóng tối. Gặp phải văn bản chất vấn giấy trắng mực đen thì hết đường diễn.

 

Nhưng đây mới chỉ là hiệp một. Mọi chuyện còn lâu mới kết thúc.

 

Chương 12

 

 

 

Ngày thứ hai sau khi thông báo xét duyệt lại của trường Hướng Dương bị rút, Lão Tiền đưa cho tôi xem một bản tin.

 

Là một bài viết được chia sẻ trong nhóm WeChat của giới doanh nhân địa phương, tiêu đề cực kỳ giật gân:

 

“Doanh nhân nổi tiếng và trường tiểu học điểm trở mặt, khoản tài trợ hàng chục triệu tệ nói cắt là cắt, giới giáo dục chấn động.”

 

Không có tên tác giả, không rõ nguồn gốc, nhưng thông tin bên trong chi tiết đến mức đáng sợ. Số tiền tài trợ, thời gian cắt tiền, tiến độ mở rộng trường Bồi Anh bị ảnh hưởng ra sao… từng khoản từng mục đều viết rành rành. Thậm chí còn nhắc đến cả tên tôi, tuy dùng cách gọi “Doanh nhân họ Phương”, nhưng người quen nhìn lướt qua là biết.

 

Đoạn cuối của bài viết là chiêu trò thủ đoạn nhất:

 

“Theo nguồn tin nội bộ, vị doanh nhân này từng yêu cầu nhà trường ‘mở cửa sau’ cho con cái mình nhập học. Bị từ chối, ông ta thẹn quá hóa giận, lập tức cắt đứt kế hoạch tài trợ vốn mang lại lợi ích cho toàn thể giáo viên và học sinh. Hành động này gây tổn hại nghiêm trọng đến lòng tin vào các dự án từ thiện, thật sự đáng buồn.”

 

Tôi đặt điện thoại xuống.

 

“Biết ai phát tán không?”

 

“Không tra được nguồn. Nhưng người chia sẻ đầu tiên là trong một nhóm do Chu Ngọc Phân lập ra.”

 

Tôi tựa lưng vào ghế. Bài viết này chĩa mũi nhọn rất hiểm: Nó không nhắc đến việc Hứa Chính Hòa ép tôi, không nhắc đến những thỏa thuận ngầm, chỉ chăm chăm vào việc tôi vì con gái không được nhập học nên mới rút tiền.

 

Người ngoài đọc xong, phản ứng đầu tiên chắc chắn sẽ là: Gã này hẹp hòi quá.

 

Tài trợ hơn hai mươi triệu, chỉ để đổi lấy một suất nhập học, không được thì lật mặt, thế thì gọi gì là nhà từ thiện?

 

“Có cần đăng đính chính không?” Lão Tiền hỏi.

 

“Đính chính cái gì?”

 

“Nói rõ sự thật cho mọi người biết. Rằng chính Hứa Chính Hòa đã nuốt lời, rồi dùng quyền lực hành chính o ép anh, nên anh mới…”

 

“Lão Tiền.” Tôi ngắt lời. “Tôi nói một câu, anh nghe thử xem nhé. Hiệu trưởng trường Bồi Anh ám chỉ khoản 38 triệu là điều kiện để nhập học, bị tôi từ chối nên đã nhờ các mối quan hệ đến kiểm tra sổ sách công ty tôi, ép nhà cung cấp cắt hàng, chặn khoản vay ngân hàng. Đoạn này mà đăng lên, anh có tin không?”

 

Lão Tiền im lặng.

 

“Cho dù có tin, ai làm chứng? Lời nói trên bàn nhậu, sự ám chỉ trong phòng hiệu trưởng, lời đe dọa ở lối thoát hiểm, có cái nào ghi âm lại hay có văn bản làm bằng chứng không? Hứa Chính Hòa không ngu. Những việc ông ta làm, bề ngoài đều hoàn toàn hợp lệ.”

 

Lão Tiền không nói gì nữa.

 

“Bài viết này, mặc kệ nó.”

 

“Nhưng Giám đốc Phương, trong nhóm mọi người share ầm ầm kìa. Có vài đối tác kinh doanh cũng nằm trong nhóm đó.”

 

“Mặc kệ.” Tôi nhấn mạnh. “Ai mà chỉ vì một bài báo không tên tuổi mà không muốn hợp tác với chúng ta, thì cái sự hợp tác đó ngay từ đầu đã chẳng đáng giá rồi.”

 

Chiều hôm đó, Trần Phương gọi điện cho tôi. Trần Phương là một giáo viên trẻ của trường Bồi Anh, dạy môn Ngữ văn lớp 5. Năm ngoái ở lễ khánh thành Tòa nhà Viễn Sơn, cô ấy phụ trách tiếp đón và dẫn đường cho tôi.

 

“Anh Phương, tôi là cô giáo Trần bên Bồi Anh, không biết anh còn nhớ tôi không?”

 

“Nhớ.”

 

“Tôi có chuyện này muốn nói với anh, nhưng… không tiện nói qua điện thoại.”

 

“Chuyện gì?”

 

Cô ấy ngập ngừng: “Về tình hình sử dụng số tiền mà anh đã tài trợ. Tôi thấy có vài chỗ không khớp.”

 

Tôi siết chặt điện thoại: “Cô tiện ra ngoài gặp một lát không?”

 

“Cuối tuần này được ạ. Nhưng anh đừng đến trường. Dạo này Hiệu trưởng Hứa giám sát gắt gao lắm, không tiện. Tôi mời anh uống ly cà phê ở ngoài nhé.”

 

“Được.”

 

Cúp máy, tôi nhìn ra ngoài cửa sổ. Chuyện này, có lẽ còn lớn hơn tôi tưởng.

 

Chương 13

 

Chiều cuối tuần, tôi hẹn Trần Phương tại một quán cà phê nhỏ cách trường Bồi Anh 5 cây số. Cô ấy đến, mặc chiếc áo gió màu be, tay kẹp một túi giấy. Vừa ngồi xuống, cô ấy nhìn quanh một lượt để chắc chắn không có người quen.

 

“Anh Phương, tôi nói trước nhé, những lời tôi nói hôm nay không liên quan đến nhà trường, đó chỉ là suy nghĩ cá nhân của tôi thôi.”

 

“Cô nói đi.”

 

Cô lôi từ trong túi giấy ra mấy tờ giấy.

 

“Năm ngoái sau khi Tòa nhà Viễn Sơn đưa vào sử dụng, trường có tiến hành đợt mua sắm thiết bị. Danh sách mua sắm tôi từng xem qua, tổng số tiền là 1,2 triệu tệ (khoảng 4,1 tỷ VNĐ). Nhưng tôi tự đếm lại số thiết bị trong tòa nhà — máy chiếu, dụng cụ thí nghiệm, máy tính. Số lượng thực tế được đưa vào sử dụng, tính ra chắc chỉ bằng sáu phần mười danh sách báo giá.”

 

Tôi nhìn vào mấy tờ giấy. Là bảng đối chiếu do cô chép tay, bên trái là hạng mục mua sắm, bên phải là số lượng cô thực đếm. Chênh lệch gần 400.000 tệ (khoảng 1,3 tỷ VNĐ).

 

“Chuyện này cô đã báo cho ai chưa?”

 

“Chưa.” Cô lắc đầu. “Tôi mới vào Bồi Anh 2 năm, thấp cổ bé họng. Hơn nữa Hiệu trưởng Hứa là người một tay che trời ở trường, tôi mà công khai thắc mắc thì ngày mai lập tức bị thuyên chuyển.”

 

“Thế sao cô lại nói cho tôi?”

 

“Vì số tiền đó là do anh quyên góp.”

 

 

 

Cô ấy nhìn tôi. “Anh Phương, tôi học sư phạm, làm giáo viên là ước mơ từ nhỏ của tôi. Trước khi vào Bồi Anh, tôi từng nghĩ một trường điểm thì mọi thứ đều hoàn hảo. Nhưng vào rồi mới thấy, có những cái rất tốt, có những cái không. Nhưng chuyện này thì khác. Chiếm đoạt tiền từ thiện, dù ở đâu cũng là sai.”

 

Tôi cất mấy tờ giấy vào túi.

 

“Cô Trần, những thứ này cô có giữ lại bản sao không?”

 

“Tôi có để một bản ở nhà.”

 

“Được rồi. Cô đừng vội đánh tiếng, cứ đi làm bình thường. Việc này để tôi điều tra.”

 

“Nhưng tôi có một điều kiện.” Tôi nói tiếp. “Dù kết quả thế nào, tôi cũng sẽ không tiết lộ thông tin này là do cô cung cấp.”

 

Cô gật đầu, thở phào nhẹ nhõm.

 

“Anh Phương, tôi biết dạo này Hiệu trưởng Hứa đang nhắm vào anh. Trong trường cũng có vài giáo viên lén lút bàn tán. Đa phần không dám lên tiếng, nhưng không phải ai cũng đứng về phe ông ta.”

 

“Có bao nhiêu người biết sự thật?”

 

“Không nhiều. Nhưng có vài giáo viên chủ nhiệm kỳ cựu thì trong lòng tự hiểu.”

 

Cô ấy đứng lên. “Anh Phương, việc tôi có thể làm cũng chỉ có thế, nhưng nếu anh cần giúp đỡ, tôi vẫn có thể tiếp tục để ý giúp anh.”

 

“Cảm ơn cô.”

 

Cô ấy rời đi. Tôi ngồi lại trong quán, lật giở bảng đối chiếu viết tay.

 

400.000 tệ. Mua sắm thiết bị 1,2 triệu, thực nhận chỉ khoảng 700.000. Chỗ hụt kia đi đâu mất?

 

Đó mới chỉ là một đợt mua sắm. Tiền vật liệu, tiền nhân công, tiền trang trí nội thất trong quá trình xây Tòa nhà Viễn Sơn, tổng cộng 12 triệu tệ, rốt cuộc có bao nhiêu tiền thật sự được đắp vào tòa nhà đó?

 

Còn cái thư viện 10 triệu tệ kia nữa?

 

Nghĩ đến đây, tôi bốc máy gọi cho Lão Tiền.

 

“Lão Tiền, lôi mấy cái hợp đồng tài trợ xây Tòa nhà Viễn Sơn và Thư viện năm xưa ra đây, rà soát từng điều khoản nghiệm thu cho tôi. Ngoài ra, liên hệ một công ty kiểm toán xây dựng uy tín. Tôi muốn thực hiện một cuộc kiểm toán độc lập.”

 

“Kiểm toán dự án của Bồi Anh á?”

 

“Không phải kiểm toán Bồi Anh.” Tôi nói. “Là kiểm toán chính số tiền mà tôi đã quyên góp.”

 

Sáng hôm sau trên đường đi làm, tôi dừng ở một ngã tư chờ đèn đỏ. Một chiếc xe thương mại màu đen đỗ ngay bên cạnh, cửa kính hạ xuống. Là Lão Hạ – gã nhà cung cấp đã cắt hàng của tôi hôm nọ.

 

Gã thấy tôi, sững người một chốc rồi vội toét miệng cười: “Giám đốc Phương! Lâu quá không gặp!”

 

“Ừ.”

 

“À, vụ thép hôm trước, là do cái thằng quản lý bên tôi làm ăn lôm côm, tôi xử lý nó rồi. Lô hàng tiếp theo tuần tới giao được ngay.”

 

Tôi liếc nhìn gã. “Lão Hạ, nửa tháng trước ông bảo 3 tháng nữa không có hàng cơ mà.”

 

Nụ cười của gã cứng đờ. “Cái đó… tình hình thay đổi mà anh! Giám đốc Phương cũng biết đấy, thị trường biến động kinh lắm.”

 

“Tình hình thay đổi thế nào?”

 

Gã không đáp được.

 

Đèn xanh sáng lên. “Giám đốc Phương, hôm nào mời anh đi ăn cơm nhé!”

 

Tôi lờ gã đi, đạp chân ga vọt thẳng.

 

Chương 14

 

Thái độ của Lão Hạ đột ngột quay ngoắt 180 độ, không phải không có lý do. Danh sách ứng cử của Giao Đầu tỉnh tuy chưa công khai, nhưng những kẻ nhạy bén trong ngành đã đánh hơi thấy gió rồi. Tư cách lọt vào vòng ứng cử thầu của dự án 850 triệu tệ của Viễn Sơn đã râm ran truyền đi trong giới xây dựng địa phương.

 

Tin tức ban đầu bị tuồn ra từ một nhóm WeChat ngành, do ai tung thì không rõ, nhưng đã được chuyển tiếp qua mấy nhóm liền. Ngay chiều hôm đó, công ty đón tiếp ba đợt khách ghé thăm.

 

Đợt đầu tiên là ông chủ một công ty cho thuê thiết bị máy móc, trước đây từng hợp tác một lần rồi mất hút. Hôm nay tự nhiên xách hai chai rượu tới, bảo nghe nói Giám đốc Phương dạo này ôm dự án lớn, muốn hỏi xem có cơ hội làm ăn nào không.

 

Đợt thứ hai là một nhà thầu phụ, năm ngoái từng bỏ thầu dự án của tôi nhưng tạch, hôm nay đến để “ôn lại chuyện xưa”.

 

Đợt thứ ba mới thú vị. Là Trưởng phòng Trương bên tín dụng ngân hàng. Đích thân lặn lội tới.

 

“Giám đốc Phương, vụ phê duyệt khoản vay lần trước xong xuôi rồi. Hạn mức còn cao hơn mức anh xin 20%, lãi suất giảm 0,5%.”

 

“Tuần trước ông còn bảo thiếu hồ sơ cơ mà?”

 

Ông ta xoa xoa tay: “À… mấy chuyện thủ tục lặt vặt ấy mà, đả thông cả rồi. Giám đốc Phương à, sau này anh cần huy động vốn thì cứ gọi thẳng cho tôi, tôi sẽ bám sát.”

 

Lúc ông ta ra về, suýt nữa đụng mặt gã thầu phụ ngoài cửa. Gã thầu phụ nhìn thấy Trưởng phòng Trương bước ra từ phòng tôi, nụ cười trên mặt lại càng thêm rạng rỡ.

 

Lão Tiền đứng cạnh thì thầm: “Thấy chưa? Tin dự án cấp tỉnh mà tung ra một cái, chiều gió đổi hẳn luôn.”

 

“Phe Hứa Chính Hòa thế nào rồi?”

 

“Chưa thấy động tĩnh gì.”

 

Hôm sau, động tĩnh đến thật.

 

Nhưng không phải Hứa Chính Hòa. Mà là Chu Ngọc Phân.

 

Cô ta hẹn tôi gặp ở một quán trà. Tôi ngần ngừ một lát rồi cũng đi.

 

Cô ta ngồi trong phòng VIP, trang điểm tỉ mỉ, móng tay sơn bóng loáng.

 

“Giám đốc Phương, mời ngồi.”

 

“Chị Chu tìm tôi có việc gì?”

 

Cô ta mỉm cười. “Giám đốc Phương, dạo này nghe nói anh nhận được dự án lớn cấp tỉnh phải không?”

 

Tin truyền đi còn nhanh hơn tôi tưởng. “Cũng có chuyện đó.”

 

“Thế thì xin chúc mừng.” Cô ta nâng chén trà. “Tôi đã nhìn ra ngay từ đầu, Giám đốc Phương là người làm chuyện lớn mà.”

 

“Chị Chu khách sáo quá.”