Người Ăn Mày Và Cú Lật Kèo

“Không quan trọng. Quan trọng là, chiếc xe đó bịt cửa quán tôi sáu ngày trời, tôi gọi vô số cuộc điện thoại khiếu nại, không có một ai đến giải quyết. Có phải vì đó là xe nhà chị không?”

 

“Cậu—” Chủ nhiệm Trương chỉ thẳng mặt tôi, ngón tay run lẩy bẩy. “Cậu ngậm máu phun người!”

 

“Vậy chủ nhiệm Trương cho tôi biết đi, tại sao quản lý đô thị dán giấy mà không cẩu xe? Tại sao ủy ban phường tiếp nhận khiếu nại mà không giải quyết? Tại sao chị đến không giúp tôi giải quyết vấn đề, lại đi kiểm tra giấy chứng nhận vệ sinh, kiểm tra tôi lấn chiếm vỉa hè? Chuyện này gọi là gì?”

 

Bà ta cứng họng.

 

Tôi chưa bao giờ nói chuyện với bà ta như vậy.

 

Trước đây bà ta đến, tôi đều phải cười làm lành, mời thuốc mời nước.

 

Hôm nay tôi không muốn thế nữa. Sáu ngày chịu ấm ức là quá đủ rồi.

 

“Cậu đừng tưởng có người chống lưng là muốn làm gì thì làm.” Chủ nhiệm Trương hạ giọng. “Các quán xá trên phố này, kiểm tra định kỳ hàng năm, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh an toàn, đều phải qua tay tôi. Cậu tự mà cân nhắc.”

 

“Chị đang đe dọa tôi?”

 

“Tôi đang nhắc nhở cậu.”

 

Bà ta quay người bỏ đi. Rất vội vã. Giày cao gót gõ xuống nền nhà kêu cộp cộp.

 

Tôi đứng đực ra đó, lòng bàn tay ướt đẫm mồ hôi.

 

Sợ không? Sợ chứ.

 

Nhưng không thể lùi bước. Lùi một bước, bà ta sẽ lấn tới.

 

Buổi chiều, tôi dọn lại bàn ghế ra trước cửa, lau sạch cửa kính, thay một chiếc bảng đen mới, dùng phấn viết lên dòng chữ “Khuyến mãi hôm nay”.

 

Ánh nắng hắt từ cửa vào, trong quán sáng sủa hẳn lên.

 

Hơn bốn giờ, lác đác vài vị khách ghé qua.

 

Toàn là người quen quanh vùng, nghe tin xe bị cẩu đi, đặc biệt đến ủng hộ.

 

“Chí Viễn, cậu lần này khá lắm, tống khứ được cái xe đấy đi.”

 

“Không phải tôi làm đâu.” Tôi cười khổ. “Không biết là ai giúp.”

 

“Kệ đi, xe đi là tốt rồi. Nào, xào cho tôi đĩa thịt quay!”

 

Tối hôm đó, doanh thu của tôi được hơn tám trăm tệ. Tuy không nhiều, nhưng hơn đứt tổng thu sáu ngày trước cộng lại.

 

Lúc đóng cửa, tôi đứng ngoài, hít một hơi thật sâu.

 

Trên đường đã thưa thớt người, đèn đường kéo cái bóng của tôi dài ngoằng.

 

Trên mặt sân trước quán vẫn còn in hằn vết lốp xe BMW màu đen.

 

Tôi nhìn những vết đen đó một lúc.

 

Chợt nhớ ra một chuyện. Lão Châu.

 

Ông ấy đi từ sáng nay.

 

Tổ kiểm tra liên ngành cũng đến từ sáng nay.

 

Đó là sự trùng hợp sao?

 

Chương 14

 

Hai ngày tiếp theo, công việc buôn bán dần khởi sắc.

 

Không có xe chắn cửa, khách ra vào bình thường, tuy chưa bằng lượng khách trước kia, nhưng ít nhất không phải số không.

 

Tôi bù lại được khoản tiền điện nước còn nợ, đóng tiền tài liệu học tập cho Đóa Đóa. Sổ sách vẫn eo hẹp, nhưng cảm giác ngột ngạt như sắp đứt bữa đã không còn nữa.

 

Tối ngày thứ tám, lúc dọn dẹp quán, tôi nhận được một cuộc điện thoại.

 

Số lạ.

 

Bắt máy, đầu dây bên kia im lặng hai giây.

 

“Cậu Trần.”

 

Giọng nói già nua, hơi khàn.

 

Tim tôi thót lên: “Lão Châu?”

 

“Là tôi.”

 

“Ông đi đâu thế? Sao đi mà chẳng nói lời nào?”

 

Đầu dây bên kia lại im lặng.

 

Một lúc lâu sau, lão Châu mới lên tiếng.

 

“Có những chuyện tôi phải làm. Xong xuôi rồi tôi sẽ nói với cậu.”

 

“Chuyện gì?”

 

“Chuyện chiếc xe trước cửa nhà cậu.”

 

Tôi sững người.

 

“Chiếc xe đó thì liên quan gì đến ông?”

 

“Liên quan nhiều lắm.” Giọng lão Châu rất trầm, kìm nén một thứ gì đó đã rất lâu. “Chiếc xe đó, biển số đăng ký tên một người tên là Trương Hạo. Trương Hạo là con trai của Trương Ngọc Phân. Trương Ngọc Phân, cậu biết đấy, chính là chủ nhiệm Trương ở ủy ban phường các cậu.”

 

“Chuyện này tôi biết rồi, người khác nói cho tôi. Nhưng liên quan gì đến ông…”

 

“Ba năm trước, Trương Hạo về huyện quê phát triển bất động sản, khoanh một khu đất, khu đất đó vốn có mười hai hộ dân sinh sống. Trong đó có một hộ là nhà tôi.”

 

Tôi im bặt.

 

 

 

Lão Châu kể tiếp, giọng nói bình tĩnh, nhưng tôi nghe ra sự run rẩy trong đó.

 

“Họ dỡ nhà tôi, tiền đền bù không thỏa đáng. Tôi không ký tên, bọn họ liền dùng máy xúc ủi sập nhà tôi. Lúc ủi, bà lão nhà tôi đang ở bên trong.”

 

Bàn tay đang cầm điện thoại của tôi từ từ siết chặt lại.

 

“Lúc máy xúc ủi vào, bà nhà tôi đang nấu cơm trong bếp. Chân bà ấy không được tốt, chạy không kịp. Đợi đến lúc hàng xóm bới được bà ấy ra từ đống đổ nát thì…”

 

Trong điện thoại truyền đến tiếng thở nặng nhọc.

 

“Người không còn nữa.”

 

Mấy chữ. Nặng tựa ngàn cân.

 

“Tôi đi kiện, kiện ba năm trời. Từ huyện lên thành phố, từ thành phố lên tỉnh. Không ai giải quyết. Kiện đến cùng, họ bảo tôi gây rối trật tự xã hội, bắt giam mười lăm ngày. Ra tù, tôi chẳng còn nhà nữa. Chẳng còn gì cả.”

 

“Vậy sao ông lại đến được đây?”

 

“Tôi dò hỏi được Trương Hạo đang ở chỗ này. Tôi đi bộ đến. Đi mất hơn bốn tháng.”

 

“Đi bộ?”

 

“Từ Hà Nam đến Bắc Kinh.”

 

Tôi nhắm mắt lại.

 

Hơn bốn tháng. Từ Hà Nam đến Bắc Kinh. Một ông cụ sáu mươi mấy tuổi, cõng một cái bao tải dứa, dọc đường nhặt ve chai, ăn bánh bao lạnh, ngủ gầm cầu, đi bộ hơn bốn tháng.

 

“Ông đến tìm Trương Hạo?”

 

“Không chỉ tìm nó.” Giọng lão Châu đổi khác, trở nên rất đanh. “Tôi đến đòi một lời giải thích. Mạng của bà nhà tôi không thể mất oan uổng thế được.”

 

Tôi im lặng một lúc lâu.

 

“Chuyện chiếc xe bị cẩu đi, là ông làm à?”

 

“Không phải tôi. Là một người có quyền lực lớn hơn tôi rất nhiều.”

 

“Ai?”

 

“Cậu đừng hỏi nữa. Vài ngày nữa cậu sẽ biết. Cậu Trần, mấy ngày qua cậu cưu mang tôi, tôi ghi nhớ trong lòng. Đợi mọi chuyện xong xuôi, tôi sẽ đến tạ ơn cậu.”

 

Cuộc gọi kết thúc.

 

Tôi cầm điện thoại đứng giữa quán ăn trống trải, trong đầu toàn là những lời lão Châu vừa nói.

 

Máy xúc. Bà nhà. Đống đổ nát. Ba năm. Hơn bốn tháng.

 

Tôi bỗng cảm thấy những nỗi khổ của mình – bị xe chắn cửa, buôn bán ế ẩm, bị chủ nhiệm Trương gây khó dễ – so với lão Châu, có đáng là gì?

 

Chương 15

 

Ngày thứ chín.

 

Sáng sớm, Lý Đại Tráng hớt hải chạy vào quán tôi.

 

“Chí Viễn! Xảy ra chuyện lớn rồi!”

 

“Chuyện gì?”

 

“Chủ nhiệm Trương bị đình chỉ công tác rồi!”

 

“Cái gì?”

 

“Chuyện sáng nay. Người của Ủy ban Kỷ luật quận xuống, đưa thẳng bà Trương từ văn phòng đi luôn. Nghe nói liên quan đến con trai bà ta, chuyện gì mà quy hoạch trái phép, cưỡng chế giải tỏa ấy.”

 

Cái bát trong tay tôi suýt rơi xuống đất.

 

“Anh nghe ai nói?”

 

“Nửa con phố đang đồn ầm lên đây này! Lão Tiền tận mắt nhìn thấy xe của Ủy ban Kỷ luật đậu trước cửa ủy ban phường!”

 

Tôi đặt bát xuống, bước ra cửa, nhìn về phía ủy ban phường.

 

Không thấy gì cả, nhưng có thể cảm nhận được không khí trên phố đã khác hẳn.

 

Người qua lại đều đang bàn tán, giọng nói to hơn bình thường, mang theo sự phấn khích hả hê.

 

“Trương Ngọc Phân ấy à, đáng lẽ phải bị điều tra từ lâu rồi.”

 

“Nghe nói thằng con trai bà ta ở quê gây ra bao nhiêu tội ác.”

 

“Nghe bảo có người tố cáo, bằng chứng rành rành.”

 

Tôi nhớ lại lời lão Châu.

 

“Là một người có quyền lực lớn hơn tôi rất nhiều.”

 

Rốt cuộc là ai?

 

Buổi chiều, câu trả lời đã đến.

 

Hơn ba giờ, một chiếc xe thương mại màu đen dừng trước cửa quán tôi.

 

Cửa xe mở, hai người bước xuống.

 

Một người là lão Châu.

 

Nhưng không phải là lão Châu mà tôi từng biết.

 

Ông mặc một chiếc áo khoác màu xanh sẫm giặt rất sạch, cắt tóc gọn gàng, râu cạo nhẵn nhụi. Cả người có tinh thần hơn hẳn, lưng cũng không còng như trước nữa.

 

Người còn lại trạc bốn mươi, mặc một bộ vest xám phẳng phiu, đeo kính, khí chất rất đĩnh đạc, không giống doanh nhân mà giống một người làm học thuật.

 

Hai người bước vào.

 

Lão Châu nhìn tôi, cười.

 

“Cậu Trần, mấy ngày không gặp.”

 

“Lão Châu.” Tôi nhìn sự thay đổi của ông, hơi ngỡ ngàng. “Ông…”

 

 

 

“Nào, để tôi giới thiệu.” Lão Châu nghiêng người nhường chỗ cho người phía sau. “Đây là con trai tôi, Châu Hàn Lâm.”

 

Tôi nhìn người đàn ông đó.

 

Châu Hàn Lâm gật đầu với tôi, chìa tay ra.

 

“Chào anh Trần, cảm ơn anh mấy ngày qua đã chăm sóc cho bố tôi.”

 

Bàn tay anh ta rất có lực, cách bắt tay không phải kiểu khách sáo thông thường mà mang theo sự trịnh trọng từ tận đáy lòng.

 

“Con trai ông?” Tôi nhìn lão Châu, rồi lại nhìn Châu Hàn Lâm. “Chẳng phải ông bảo nhà không còn ai sao?”

 

Lão Châu hơi ngượng ngùng.

 

“Tôi mất liên lạc với Hàn Lâm hai năm nay. Nó vẫn luôn tìm tôi, tôi không muốn làm gánh nặng cho nó nên cứ trốn mãi. Sau này đến đây…”

 

Châu Hàn Lâm tiếp lời:

 

“Sau khi bố tôi đi lạc, tôi vẫn luôn tìm ông ấy. Tìm ròng rã hai năm, từ Hà Nam lên Hà Bắc, từ Hà Bắc đến Bắc Kinh. Nửa tháng trước cuối cùng cũng xác định được ông ấy ở quanh khu vực này. Nhưng ông ấy không nghe điện thoại, không trả lời tin nhắn, tôi đành sai người canh chừng xung quanh.”

 

Anh ta dừng lại một chút.

 

“Hôm đó người của tôi theo dõi đến trước cửa quán anh, thấy anh cưu mang bố tôi, cho ông ấy ăn, cho ông ấy chỗ ở. Tôi biết ngay anh là một người tốt.”

 

Tôi xua tay: “Có gì đâu, chuyện nhỏ mà.”

 

“Không phải chuyện nhỏ.” Vẻ mặt Châu Hàn Lâm rất nghiêm túc. “Hai năm nay bố tôi đã chịu quá nhiều đau khổ, bị người đời rẻ rúng. Anh là người đầu tiên coi ông ấy như một con người.”

 

Nói thế làm tôi hơi ngượng. Tôi lảng sang chuyện khác.

 

“Tổ kiểm tra liên ngành hôm nọ… là anh sắp xếp à?”

 

Châu Hàn Lâm đẩy gọng kính.

 

“Cứ cho là vậy. Tôi có cậu bạn học cũ làm trên quận, nghe kể chuyện bên anh nên giúp đẩy nhanh một chút.”

 

“Bạn anh làm gì?”

 

“Phó chánh văn phòng Ủy ban nhân dân quận.”

 

Tôi hít một ngụm khí lạnh.

 

“Còn chuyện Trương Ngọc Phân bị đình chỉ công tác?”

 

Châu Hàn Lâm không trả lời trực tiếp.

 

Anh ta nhìn lão Châu một cái, lão Châu khẽ gật đầu.

 

“Anh Trần, tôi đến không chỉ để cảm ơn.” Châu Hàn Lâm ngồi xuống. “Trương Hạo – con trai Trương Ngọc Phân – ở Hà Nam cưỡng chế giải tỏa nhà dân, chuyện này tôi đã theo dõi từ lâu. Tôi là luật sư. Chuyên làm về tố tụng hành chính, tức là đại diện cho dân thường kiện chính quyền ấy.”

 

“Vụ án của bố anh?”

 

“Vụ của bố tôi là một trong số đó. Khu đất của bố tôi có mười hai hộ, không một hộ nào nhận được tiền đền bù thỏa đáng. Ba hộ trong số đó có thương vong về người khi bị cưỡng chế phá dỡ. Mẹ tôi là một trong số nạn nhân.”

 

Lúc nói ra những lời này, giọng anh ta không hề dao động, giống như đang trần thuật một sự thật chẳng liên quan gì đến mình. Nhưng tôi để ý thấy bàn tay anh ta đặt trên bàn hơi siết lại.

 

“Vụ án này tôi đã chuẩn bị hai năm. Bằng chứng, nhân chứng, quy trình, không thiếu một thứ gì. Mạng lưới quan hệ của Trương Hạo rất phức tạp, nhưng phức tạp đến mấy cũng có giới hạn. Giới hạn chính là pháp luật.”

 

Anh ta nhìn tôi.

 

“Trương Ngọc Phân bị đình chỉ công tác mới chỉ là bắt đầu. Tiếp theo, Trương Hạo sẽ bị lập án điều tra. Những chuyện hắn làm ở quê, từng chuyện từng chuyện một, đều sẽ bị bới ra hết.”

 

Tôi nhìn Châu Hàn Lâm, chợt hiểu ra một chuyện.

 

Lão Châu không phải là một kẻ lang thang bình thường.

 

Ông ấy là một người cha. Một người cha mất vợ, lạc mất con, một mình đi bộ bốn tháng đến Bắc Kinh.

 

Con trai ông, là một luật sư coi việc kiện chính quyền làm nghề nghiệp.

 

Còn tôi, chỉ là một vai diễn cỏn con trong câu chuyện khổng lồ này.

 

Một thằng chủ quán cơm bình dân, tình cờ cho một ông lão lang thang ăn một bữa cơm.

 

Nhưng chính bữa cơm ấy, đã làm thay đổi rất nhiều chuyện.

 

Chương 16

 

Trước khi đi, Châu Hàn Lâm làm một chuyện khiến tôi không thể từ chối được.

 

Anh ta trả cho tôi tiền thuê nhà ba tháng.

 

Mười tám ngàn tệ. Tiền mặt.

 

Đặt thẳng lên quầy thu ngân.