Trường Học Tôi Xây Không Cho Con Tôi Vào

Phòng VIP không lớn, ngồi bốn người: Hứa Chính Hòa, tôi, Lý Kiến Hoa (Trưởng phòng bên Sở), và cả Chu Ngọc Phân.

 

Tôi không ngờ Chu Ngọc Phân cũng có mặt.

 

Hứa Chính Hòa giới thiệu: “Trưởng phòng Lý, đây là Giám đốc Phương mà tôi từng nhắc với anh, người đứng đầu Viễn Sơn, đại ân nhân của Bồi Anh đấy.”

 

Lý Kiến Hoa trạc ngoài bốn mươi, đường chân tóc lùi tít về sau, cười rất khách sáo: “Đại danh của Giám đốc Phương tôi nghe như sấm bên tai, hai tòa nhà lớn, ra tay quá hào phóng.”

 

“Đâu có,” tôi đáp.

 

“Nào nào, uống một ly đã.” Hứa Chính Hòa nâng ly. “Hôm nay không bàn việc công, ôn chuyện cũ thôi.”

 

Ba ly rượu qua đi, ông ta bắt đầu bàn việc công.

 

“Viễn Sơn này, khu phức hợp giai đoạn ba, bên cậu tiến độ sao rồi? Phía nhà trường đang cần gấp, nếu khởi công vào kỳ nghỉ hè thì vừa kịp khai giảng mùa thu năm sau.”

 

“Đang đi theo quy trình.” Tôi đáp.

 

“Bao nhiêu tiền ấy nhỉ?” Lý Kiến Hoa bưng ly rượu hỏi.

 

“38 triệu.” Hứa Chính Hòa trả lời thay tôi.

 

Lý Kiến Hoa huýt sáo một tiếng: “Giám đốc Phương thật là hào phóng. Bồi Anh có được cựu học sinh như anh quả là phúc phần của nhà trường.”

 

Chu Ngọc Phân ngồi cạnh tiếp lời: “Đúng thế. Lão Chu nhà tôi còn bảo, Giám đốc Phương là doanh nhân chịu chi cho giáo dục nhất cái quận này.” Cô ta cười với tôi. “Giám đốc Phương, chuyện nhập học của Du Du anh cứ bình tĩnh. Có Hiệu trưởng Hứa và Trưởng phòng Lý đây thì sao lại không có cách?”

 

Hứa Chính Hòa đặt đũa xuống, nhìn tôi.

 

“Viễn Sơn, có những lời tôi không tiện nói ở văn phòng. Hôm nay toàn người nhà, tôi nói thẳng luôn. Vấn đề trái tuyến của Du Du, Trưởng phòng Lý có thể giúp sắp xếp. Chuyện điểm số, nội bộ nhà trường cũng linh động được. Nhưng…”

 

Ông ta khựng lại.

 

“Nhưng khoản tiền cho giai đoạn ba phải được giải ngân sớm. Trường đang cần gấp, không kéo dài được đâu.”

 

Lý Kiến Hoa gật gù: “Giám đốc Phương, việc này càng sớm càng tốt. Tiền cứ vào tài khoản thì những chuyện khác dễ ợt.”

 

Tôi bỏ đũa xuống.

 

“Hiệu trưởng Hứa, ý ông là, 38 triệu tới nơi thì Du Du mới được nhập học?”

 

Hứa Chính Hòa cười: “Anh em với nhau, cậu nói nghe khách sáo quá. Tôi có bao giờ để cậu thiệt thòi đâu?”

 

“Quyên góp là quyên góp, nhập học là nhập học.” Tôi nói. “Đây là lời chính ông nói trong văn phòng.”

 

Cả phòng im lặng mất hai giây.

 

Nụ cười của Hứa Chính Hòa không thay đổi, nhưng đôi đũa gõ nhẹ xuống mặt bàn một cái.

 

“Viễn Sơn, đó là cách nói với bên ngoài. Với cậu thì khác.”

 

Chu Ngọc Phân vội nói đỡ: “Giám đốc Phương à, Hiệu trưởng Hứa chiếu cố anh như thế, anh còn do dự gì nữa? Bỏ 38 triệu ra, Du Du đàng hoàng vào Bồi Anh, chuyện tốt thế còn gì. Với điều kiện nhà anh, 38 triệu đâu phải không rút ra được.”

 

Lý Kiến Hoa rót rượu cho tôi: “Giám đốc Phương, uống rượu đi. Chưa nói đến việc khác, chỉ cần lo xong vụ này, sau này công ty Viễn Sơn có dự án gì trong quận, anh em nhất định sẽ giúp một tay.”

 

Ý của ông ta là: 38 triệu không chỉ mua một suất học, mà là mua nguyên một mạng lưới quan hệ.

 

Tôi nâng ly rượu lên, nhưng không uống.

 

“Hiệu trưởng Hứa.”

 

“Sao?”

 

“Năm xưa ông vỗ vai tôi bảo, nhà trường giúp được gì chắc chắn sẽ giúp. Lúc đó tôi nghèo rớt mồng tơi, ông vẫn giúp. Hồi đó giúp tôi, không đòi tiền.”

 

Bầu không khí trong phòng thay đổi hẳn. Hứa Chính Hòa đặt ly rượu xuống.

 

“Viễn Sơn, cậu nói câu này tôi không hiểu.”

 

“38 triệu là tiền quyên góp, là khoản tiền tôi tự hứa cho giai đoạn ba. Thì liên quan gì đến việc Du Du đi học?”

 

“Có liên quan hay không, cậu tự rõ.”

 

Tôi đứng dậy. “Bữa cơm hôm nay, tôi mời. Nhưng khoản 38 triệu, tôi cần suy nghĩ thêm.”

 

Mặt Hứa Chính Hòa xị xuống. Nụ cười của Chu Ngọc Phân cũng tắt ngấm. Lý Kiến Hoa bưng ly rượu, liếc Hứa Chính Hòa, không nói gì.

 

Tôi cầm áo khoác, bước ra ngoài. Khi vừa ra khỏi cửa, tôi nghe thấy tiếng Chu Ngọc Phân vọng lại: “Hiệu trưởng Hứa, hắn ta có ý gì? Rượu mời không uống muốn uống rượu phạt à?”

 

Cửa đóng lại, những lời phía sau không còn nghe rõ.

 

Chương 5

 

Ba ngày sau bữa cơm, Hứa Chính Hòa không liên lạc lại. Nhưng rắc rối bắt đầu ập tới.

 

Sáng thứ Hai, Lão Tiền (kế toán trưởng) gọi điện cho tôi, giọng hạ rất thấp.

 

“Giám đốc Phương, bên Thuế của quận đến rồi. Họ bảo có người tố cáo, đòi kiểm tra sổ sách dự án Nhuận Trạch Hoa Viên năm ngoái của chúng ta.”

 

Tôi cầm điện thoại, không lên tiếng.

 

“Giám đốc Phương, sổ sách Nhuận Trạch Hoa Viên sạch sẽ hoàn toàn, thủ tục đầy đủ, nhưng họ mà đòi tra thì ít nhất cũng mất nửa tháng.”

 

“Nửa tháng không quan trọng.”

 

“Quan trọng là người dẫn đoàn tên là Trưởng phòng Vương, nghe đồn là bạn chí cốt của Hiệu trưởng Hứa trường Bồi Anh.”

 

Tôi nói: “Cứ để họ tra. Mở hết sổ sách ra, cần gì đưa nấy.”

 

“Rõ. Nhưng Giám đốc Phương, rõ ràng là họ đang nhắm vào…”

 

“Tôi biết. Cứ phối hợp đã, chuyện khác đợi tôi đến công ty rồi tính.”

 

Cúp máy. Tôi đứng ngoài ban công, nhìn về phía trường Bồi Anh ở đằng xa. Tòa nhà Viễn Sơn hiện rõ trong ánh nắng ban mai, bốn chữ đồng trên nóc hắt sáng lấp lánh.

 

Điện thoại lại báo hai tin nhắn liên tiếp.

 

 

 

Tin thứ nhất của nhà cung cấp, Lão Hạ: “Giám đốc Phương, thật sự xin lỗi, lô thép đã bàn xong trước đó, dạo này giá biến động quá, xưởng bảo tạm thời không giao hàng được.” Lão Hạ hợp tác với tôi 6 năm rồi, chưa bao giờ đứt hàng.

 

Tin thứ hai của Trưởng phòng Trương bên tín dụng ngân hàng: “Giám đốc Phương, quy trình phê duyệt khoản vay ngắn hạn của anh có chút trục trặc, cấp trên yêu cầu bổ sung hồ sơ. Anh có rảnh qua đây một chuyến nhé.”

 

Ba chuyện ập đến cùng một buổi sáng.

 

Khi tôi tới công ty, người của chi cục thuế đã ngồi sẵn trong phòng họp. Lão Tiền đứng đợi ở cửa, sắc mặt rất khó coi.

 

“Tra hai tiếng rồi, đến cả biên lai mua văn phòng phẩm họ cũng đòi xem. Trưởng phòng Vương đang đợi anh ở hành lang, bảo muốn nói chuyện vài câu.”

 

Trưởng phòng Vương đang đứng ở lối thoát hiểm, tay kẹp điếu thuốc. Hơn 40 tuổi, hơi mập, thấy tôi liền gật đầu.

 

“Giám đốc Phương, đang làm nhiệm vụ, xin lỗi nhé. Có người gửi đơn tố cáo đích danh, chúng tôi phải làm theo quy trình.”

 

“Tôi hiểu.” Tôi đáp.

 

Ông ta gõ gõ tàn thuốc: “Thực ra những người làm ăn chân chính như Giám đốc Phương, chúng tôi rất tôn trọng. Đặc biệt anh còn hiến tặng tòa nhà cho trường cũ, đó là việc thiện.” Ông ta rít một hơi thuốc. “Nhưng sống ở đời, làm việc gì đôi khi cũng phải linh động. Tôi nghe nói anh và bên trường Bồi Anh đang có xích mích?”

 

“Ai nói vậy?”

 

“Hiệu trưởng Hứa là bạn lâu năm của tôi.” Ông ta cười tủm tỉm. “Tuần trước ăn cơm cùng, ông ấy còn khen anh là đại công thần của trường cơ mà. Chỉ là dạo này, hình như tiền cho giai đoạn ba hơi chậm thì phải?”

 

Tôi nhìn ông ta: “Quy trình tài chính cần có thời gian.”

 

Ông ta dụi tắt điếu thuốc: “Giám đốc Phương, thời gian không đợi ai đâu. Dự án mở rộng của Bồi Anh đang chờ tiền thi công, chậm tiến độ, phụ huynh người ta ý kiến đấy. Việc tôi kiểm tra sổ sách cũng là làm việc công thôi. Chỉ cần sổ sách minh bạch, dăm ba ngày là xong. Phía Hiệu trưởng Hứa, tôi có thể đứng ra nói đỡ giúp. Dù sao thì, chuyện học hành của con trẻ vẫn là đại sự mà.”

 

Lối thoát hiểm tĩnh lặng, chỉ có tiếng dòng xe cộ từ dưới đường vọng lên mờ nhạt.

 

“Ý của Trưởng phòng Vương tôi hiểu rồi.” Tôi nói. “Sổ sách ở đó, ngài cứ từ từ mà kiểm tra. Còn tiền của Bồi Anh, đợi kiểm tra sổ sách xong rồi tính.”

 

Nụ cười của ông ta tắt ngấm.

 

“Giám đốc Phương, đừng tự bít đường sống của mình. Có những việc, chỉ có tiền thôi thì không làm xong đâu.”

 

Tôi xoay người đẩy cửa bước ra hành lang.

 

Chương 6

 

Ngày thứ hai của đợt thanh tra, tôi lái xe tới phía Nam thành phố.

 

Không phải cố ý, sáng đi kiểm tra công trường, trưa ra ngoài ăn cơm, bản đồ tự động chỉ đường tắt. Khi đi ngang qua một cổng trường cũ kỹ, tôi nhìn thấy tấm biển: Tiểu học Hướng Dương.

 

Chính là trường của Đào Căn Sinh.

 

Bức tường bao chỉ cao đến ngang lưng, được quét vôi trắng nhưng đã bong tróc nhiều chỗ. Sân trường nền xi măng, không có đường chạy trải nhựa, cột bóng rổ xiêu vẹo, lưới rách chỉ còn một nửa.

 

Đứng trước cổng là một người đàn ông mặc áo khoác xám, đang chia nước suối cho vài học sinh. Tôi nhận ra ông ấy – người đã gặp mặt một lần ở diễn đàn công ích.

 

“Hiệu trưởng Đào?”

 

Ông ấy quay lại, sững sờ mất hai giây. “Ôi, anh là… Giám đốc Phương? Của Tập đoàn Viễn Sơn?”

 

“Tiện đường qua đây, đúng lúc ghé vào xem một chút.” Tôi đáp.

 

Ông dúi nốt chai nước vào tay học sinh, xoa xoa hai bàn tay vào nhau: “Giám đốc Phương, trường tôi xập xệ, mong anh đừng chê cười. Xin mời anh vào trong ngồi. Văn phòng tôi có nước trà, tuy trà không được ngon lắm.”

 

Văn phòng của ông ấy nằm ở góc trong cùng tầng một, rộng chưa tới 10 mét vuông, trên bàn chất hai chồng vở bài tập. Ngoài cửa sổ là sân trường, có thể thấy mấy đứa trẻ đang chơi bóng rổ, thi nhau ném bóng vào cái rổ vẹo vọ kia.

 

“Giám đốc Phương, chuyện tôi từng nhắc với anh ở diễn đàn lần trước, anh còn nhớ không?”

 

“Tôi nhớ.”

 

“Trường chúng tôi tổng cộng có hơn 80 học sinh.” Ông ấy rót cho tôi một chén trà. “60% là con em công nhân ngoại tỉnh, 20% là trẻ em bị bỏ lại ở quê. Mùa đông năm ngoái hệ thống sưởi hỏng, sửa mất 3 tháng mới xong. Trong 3 tháng đó bọn trẻ phải mặc áo bông đi học, tay rét cóng không duỗi thẳng ra được để viết chữ.”

 

Tôi không nói gì.

 

“Tôi nộp báo cáo xin cấp vốn 17 lần rồi, nhưng đến giờ vẫn chưa được duyệt.” Ông ấy đứng lên, lôi từ trong tủ ra một xấp giấy. “Đây là phương án cải tạo chúng tôi làm: Sửa chữa trường học, lắp hệ thống sưởi, làm lại sân vận động, xây phòng học đa phương tiện… Tổng cộng là 38 triệu. Tôi biết con số này không nhỏ, nhưng từng đồng đều có nơi đến chốn, tôi có thể rà soát từng mục với anh.”

 

Ông lật trang đầu tiên, chỉ vào những dòng ghi chú viết tay chằng chịt. “Ống sưởi của mấy phòng học này có từ những năm 80, sửa mười mấy lần rồi. Bức tường này mùa đông gió lùa, bọn trẻ phải lấy giấy báo dán lại.”

 

Từ ngoài cửa sổ vọng vào tiếng cười đùa. Một quả bóng đập “bịch” vào kính cửa sổ.

 

“Cháu xin lỗi, cháu xin lỗi!” Một cậu bé chạy tới nhặt bóng, thấy chúng tôi thì cười bẽn lẽn. “Thầy Đào, cháu xin lỗi ạ!”

 

Đào Căn Sinh xua tay: “Không sao, ra chơi tiếp đi.”

 

 

 

Cậu bé chạy đi. Đào Căn Sinh nhìn theo bóng lưng cậu.

 

“Giám đốc Phương, những đứa trẻ này không hề thiếu tài năng. Có cô bé lớp 5 thi toán cấp quận được giải ba, quyển vở luyện tập viết hết mặt trước lại lật ra viết tiếp mặt sau. Các em chỉ thiếu một phòng học có hơi ấm, một cái sân vận động không làm vấp ngã mà thôi.”

 

Tôi nhận lấy bản phương án. “Tôi mang về xem thử.”

 

“Giám đốc Phương, anh chịu xem là tôi mãn nguyện lắm rồi.”

 

Ông ấy tiễn tôi ra ngoài, đến tận cổng trường mới dừng lại.

 

“Giám đốc Phương, tôi biết trường tôi không thể so với những trường điểm như Bồi Anh. Nhưng tôi làm giáo dục 30 năm rồi, có một điều tôi thấy rất rõ: Trường học là gì? Trường học chính là nơi để mỗi đứa trẻ bước vào, lúc bước ra sẽ trở nên tốt hơn lúc mới đến một chút. Đơn giản vậy thôi.”

 

Tôi lên xe, qua gương chiếu hậu vẫn thấy Đào Căn Sinh đứng ở cổng trường, tay siết chặt cái vỏ chai nước suối rỗng, không nỡ vứt đi.

 

Chương 7

 

Tối hôm đó, Du Du vẽ một bức tranh. Một ngôi nhà lớn, trước cửa viết hai chữ “Trường học” xiên xẹo. Hai người một lớn một nhỏ nắm tay nhau đứng trước cửa.

 

“Đây là bố, đây là con.” Con bé chỉ cho tôi xem. “Chúng ta cùng nhau bước vào.”

 

Tôi nhìn rất lâu. “Đẹp lắm.”

 

Con bé cười đắc ý, rồi lại nhoài người lên bàn vẽ tiếp bức thứ hai.

 

Điện thoại rung. Hứa Chính Hòa.

 

“Viễn Sơn, tiền đợt ba cậu chốt trong tuần này được không? Trên quận hối thúc lắm rồi. Ban giám hiệu vừa họp, khu phức hợp bắt buộc phải khởi công trước kỳ nghỉ hè.”

 

Lại một tin nữa:

 

“Chuyện đi học của Du Du cậu cứ yên tâm, chắc chắn tôi sẽ sắp xếp đâu ra đấy.”

 

Tôi không trả lời. Bỏ điện thoại xuống, tôi cầm bản phương án của Đào Căn Sinh lên. Từng trang, từng trang. Dự toán, bản vẽ, tiến độ. Cạnh mỗi mục đều có chú thích viết tay, chi tiết đến từng mét chiều dài của ống sưởi, từng mét vuông diện tích tường cần trát lại.

 

Kẹp ở trang cuối cùng là một tờ giấy. Là chữ của học sinh. Không phải giấy in, mà là giấy xé từ vở bài tập, viết nắn nót từng nét một.

 

“Thầy Đào ơi, con muốn một phòng học không bị gió lùa. Mùa đông tay con lạnh quá, viết chữ cứ bị sai, cô giáo lại bảo con không chú tâm, nhưng thật sự con rất chú tâm mà.”

 

Bên dưới ký tên: Lớp 5A1, Trương Tiểu Phương.

 

Điện thoại lại rung. Lần này không phải Hứa Chính Hòa. Mà là Đào Căn Sinh.

 

“Giám đốc Phương, làm phiền anh rồi. Nếu phương án anh thấy chỗ nào không hợp lý, anh cứ bảo tôi, tôi sẽ sửa.”

 

“Không cần sửa đâu.”

 

“Hả?”

 

“Sáng mai 9 giờ, ông đến công ty tôi, chúng ta chốt chi tiết.”

 

Đầu dây bên kia im lặng mất mấy giây. “Giám đốc Phương… ý anh là…”

 

“38 triệu.” Tôi nói. “Làm theo phương án của ông. Ngoài ra, tôi sẽ lập một quỹ học bổng lấy tên Du Du, năm đầu tiên rót trước 50 vạn.”

 

Tôi nghe thấy tiếng sụt sịt ở đầu dây bên kia.

 

“Giám đốc Phương, tôi thay mặt bọn trẻ…”

 

“Khoan hãy cảm ơn.” Tôi ngắt lời. “Ngày mai mang đủ hồ sơ đến, bên pháp chế và tài chính sẽ làm việc trực tiếp với ông.”

 

Cúp điện thoại. Tôi bước đến bên Du Du, con bé vừa vẽ xong bức thứ hai. Lần này không phải là trường học, mà là một bầu trời đầy sao, bên dưới có một người nhỏ xíu đang giơ một thứ gì đó tròn tròn.

 

“Cái gì đây con?”

 

“Kính viễn vọng ạ.” Con bé đáp. “Tiểu Giai bảo trường Bồi Anh có kính viễn vọng, nhưng tự con cũng có thể có mà. Bố ơi, nếu con không được học trường đó, mấy trường khác có kính viễn vọng không?”

 

“Bây giờ có thể chưa có.” Tôi đáp. “Nhưng bố có thể lắp cho nó một cái.”

 

Con bé suy nghĩ rồi gật đầu: “Thế con muốn một cái to thật là to cơ. Loại có thể nhìn thấy vành đai của sao Thổ ấy.”

 

Tôi cười: “Được.”

 

Sau khi Du Du ngủ, tôi ngồi ở phòng khách, nhắn cho trợ lý Tiểu Dương.

 

“Sáng mai 9 giờ họp, gọi cả bộ phận tài chính và pháp chế. Nội dung là Thỏa thuận tài trợ cho trường tiểu học Hướng Dương ở thành nam. Ngoài ra, dừng ngay khoản 38 triệu giai đoạn ba của bên Bồi Anh. Báo với họ là phía chúng ta cần đánh giá lại.”

 

Nhắn xong, tôi tắt đèn, đứng lặng bên cửa sổ. Đằng xa vẫn nhìn thấy trường tiểu học Bồi Anh. Tòa nhà Viễn Sơn vẫn còn leo lét vài ngọn đèn, dòng chữ đồng dưới ánh đèn đường phản chiếu ánh sáng nhạt nhòa.

 

Tôi đứng đó rất lâu. Rồi quay lại, mở điện thoại, đọc lại từng tin nhắn của Hứa Chính Hòa.

 

Cuối cùng, tôi trả lời đúng 4 chữ:

 

“Không cần sắp xếp.”

 

Chương 8

 

Tin nhắn gửi đi lúc 1 giờ sáng. Sáng 6 rưỡi, điện thoại của Hứa Chính Hòa đã gọi tới.

 

Tôi không nghe máy.

 

Ông ta gọi cuộc thứ hai. Tôi vẫn không nghe.

 

Cuộc thứ ba gọi tới lúc tôi đang pha sữa cho Du Du. Tôi đã tắt chuông điện thoại, vứt trên bàn trà. Màn hình cứ sáng rồi lại tắt, sáng rồi lại tắt.

 

Du Du bưng cốc sữa, liếc nhìn điện thoại: “Bố ơi, có người tìm bố kìa.”

 

“Bố biết rồi.”

 

“Bố không nghe ạ?”

 

“Để lát nữa tính.”

 

Khi tôi đến công ty là 8 rưỡi. Lão Tiền đã chặn đường tôi ngay cửa thang máy.

 

“Giám đốc Phương, xảy ra chuyện lớn rồi. Bên Lão Hạ đoạn tuyệt luôn. Tối qua ông ấy gửi văn bản, bảo giá nguyên liệu điều chỉnh, trong vòng ba tháng không thể cung cấp hàng.”