Chín Năm Không Danh Phận

Sống chung với ông chồng hai đời chín năm, Lưu Đức Hậu đột nhiên nói muốn bán nhà để nuôi con trai sang Úc học MBA.

Tối hôm đó, tôi đang hầm canh sườn trong bếp, còn ông ta ngồi ở phòng khách gọi điện cho con trai Lưu Hạo Vũ suốt bốn mươi phút.

Cúp máy, ông ta bước vào bếp, đứng sau lưng tôi một lúc lâu.

“Thu Lan, tôi có chuyện muốn bàn với bà.”

Tay tôi vẫn không ngừng đảo chảo.

“Hạo Vũ muốn sang Úc học MBA, học phí cộng với sinh hoạt phí rơi vào khoảng tám trăm nghìn tệ.”

Tôi múc một thìa canh nếm thử độ mặn nhạt.

“Tôi định thế chấp căn nhà này để vay bảy trăm nghìn.”

Lúc này, tay tôi mới dừng lại. Tôi không quay người lại.

“Nhà của ông, ông tự quyết định.”

Lưu Đức Hậu ngẩn người, có lẽ không ngờ tôi lại đồng ý nhanh đến thế.

“Bà… bà không phản đối sao?”

Tôi vặn nhỏ lửa, quay lại nhìn ông ta.

“Căn nhà này vốn là của ông, sổ đỏ ghi tên ông. Tôi chỉ là người sống chung cho có bạn, có tư cách gì mà phản đối?”

Vẻ mặt ông ta thoáng hiện chút không tự nhiên.

“Nói thế không đúng, chúng ta ở bên nhau chín năm rồi, ngôi nhà này cũng là của bà—”

“Nhưng sổ đỏ thì không.”

Tôi cởi tạp dề, gấp gọn gàng đặt bên cạnh bếp.

“Canh còn phải hầm hai mươi phút nữa, ông trông lửa nhé.”

Tôi bước vào phòng ngủ, lôi từ đáy tủ quần áo ra chiếc vali cũ đã dùng mười mấy năm. Mở ra, khóa kéo hơi rít, tôi phải dùng sức mới kéo được.

Chín năm.

Tôi đã sống trong căn hộ hai phòng ngủ rộng sáu mươi tám mét vuông này chín năm. Rửa bát chín năm, lau nhà chín năm, nấu cơm chín năm.

Khi ông ta bị gout cấp, là tôi nửa đêm bò dậy chườm đá. Khi ông ta phẫu thuật túi mật, là tôi túc trực ở bệnh viện bảy ngày bảy đêm. Khi con trai ông ta kết hôn, tôi đã bỏ ra hai mươi nghìn tệ tiền mừng.

Nhưng những điều đó không bao giờ được viết vào sổ đỏ.

Tôi mở ngăn kéo, lấy ra giấy tờ tùy thân, sổ tiết kiệm, thẻ bảo hiểm y tế, từng thứ một. Quần áo không nhiều, một chiếc vali là đủ.

Lưu Đức Hậu đứng ở cửa phòng ngủ nhìn tôi thu dọn.

“Thu Lan, bà làm cái gì thế?”

“Thu dọn đồ đạc.”

“Thu dọn cái gì? Tôi nói là thế chấp nhà, chứ không phải bán nhà, bà vẫn được ở đây—”

“Thế chấp tức là nợ tiền ngân hàng. Vạn nhất không trả nổi, ngân hàng thu hồi nhà, tôi ở đâu?”

Ông ta há miệng, không nói nên lời.

“Lưu Đức Hậu, tôi năm mươi tám tuổi rồi, không dây dưa nổi nữa.”

Tôi cúi người, nhét đôi dép bông vào ngăn phụ của vali.

“Ông muốn dọn đường cho con trai, tôi hiểu. Trên đời này có người cha nào không lo cho con cái? Nhưng con đường đó không có chỗ cho tôi, tôi tự biết thân biết phận.”

“Bà đừng như vậy, để tôi bàn lại với Hạo Vũ—”

“Không có gì để bàn cả.”

Tôi đứng dậy, kéo khóa vali. Tiếng “xoẹt” vang lên như nhát dao cắt đứt chín năm tình nghĩa.

“Nhà của ông, con trai của ông, quyết định của ông. Tôi không can thiệp.”

Tôi lấy chiếc áo khoác màu xám treo sau cửa, là chiếc áo ông ta đưa tôi đi mua ở trung tâm thương mại mùa đông năm ngoái, giảm giá còn một trăm hai mươi tệ. Món “quà” đắt nhất trong chín năm qua.

Tôi mặc áo vào, kéo vali ra cửa. Lưu Đức Hậu lúng túng đi theo sau.

“Thu Lan, đêm hôm thế này bà đi đâu được?”

“Tôi tự có sắp xếp.”

“Sắp xếp gì? Ở Bắc Kinh bà làm gì có—”

“Lưu Đức Hậu.” Tôi quay lại nhìn ông ta. “Chúng ta không đăng ký kết hôn, không có quan hệ pháp luật. Ông muốn bán hay thế chấp tùy ông, không cần bàn với tôi. Tôi đi rồi, ông cũng không cần lo.”

Mặt ông ta đỏ bừng.

“Bà nói vậy là sao, tuy không đăng ký nhưng dù sao chúng ta cũng ở bên nhau—”

“Ở bên nhau chín năm, trước khi quyết định chuyện này, ông gọi điện cho con trai trước, hay hỏi tôi trước?”

Ông ta im lặng.

Tôi mở cửa. Đèn cảm ứng ở hành lang sáng lên, một màu trắng bệch lạnh lẽo.

“Canh sườn trong nồi, nhớ tắt lửa.”

Cánh cửa đóng sầm lại sau lưng.

Tôi kéo vali xuống tầng sáu, không có thang máy, mỗi bậc thang, bánh xe vali lại va vào gờ xi măng. Cạch. Cạch. Cạch.

Đến tầng ba, tôi dừng lại một chút. Không phải vì mệt, mà vì nhớ lại chín năm trước, lần đầu tôi đến hành lang này cũng kéo một chiếc vali, leo từng bậc một đi lên. Khi đó, Lưu Đức Hậu đợi tôi ở cửa tầng sáu, đón lấy vali và nói: “Từ nay đây là nhà của bà.”

Giờ tôi đi xuống. Không một ai tiễn.

Ra khỏi cổng đơn nguyên, ngoài trời mưa nhỏ. Bắc Kinh tháng mười một, đêm đã rất lạnh. Tôi mở điện thoại, lướt danh bạ. Ở Bắc Kinh chín năm, tôi lưu không ít số, nhưng chẳng có ai để nương tựa.

Ngón tay tôi dừng lại ở một cái tên: Thẩm Hiểu Tình. Con gái tôi.

Ba năm trước, con nói tìm được việc ở Thâm Quyến, cụ thể làm gì thì không nói chi tiết, tôi cũng không hỏi nhiều. Mỗi tháng con chuyển cho tôi ba nghìn tệ, tôi không tiêu một xu.

Tôi do dự vài giây, rồi lại không gọi. Nửa đêm nửa hôm, nói gì đây? Nói mẹ con bị đuổi ra khỏi nhà à?

Tôi cất điện thoại, kéo vali đi trên phố. Có một khách sạn chuỗi, biển hiệu sáng loáng, một trăm ba mươi chín tệ một đêm. Tôi vào thuê một phòng. Cô bé lễ tân nhìn tôi một mình kéo vali, hơi tò mò.

“Cô ơi, cô ở mấy đêm ạ?”

“Trước mắt một đêm.”

Phòng ở tầng bốn, ga giường trắng tinh, nồng mùi thuốc khử trùng. Tôi ngồi trên giường, đặt vali sát tường, rồi thẫn thờ một lúc.

Điện thoại rung. Lưu Đức Hậu gửi WeChat: “Thu Lan, bà đi đâu rồi? Ngoài trời đang mưa, mau quay về đi.”

Tôi nhìn, không trả lời. Mười phút sau, ông ta gửi tiếp: “Canh tôi tắt lửa rồi. Nếu tối nay không về thì mai cũng được. Chúng ta nói chuyện tử tế.”

Tôi gõ vài chữ gửi đi: “Không cần nói nữa. Ông cứ yên tâm lo chuyện du học cho Hạo Vũ đi.”

Gửi xong, tôi để điện thoại chế độ im lặng, đặt cạnh gối, tắt đèn. Mưa đập vào cửa sổ, tí tách. Tôi nhìn lên trần nhà, đếm những vệt nước loang lổ.

Năm mươi tám tuổi. Lương hưu ba nghìn bốn trăm tệ. Tiết kiệm bảy mươi hai nghìn tệ. Không nhà, không xe, không tài sản. Đây là toàn bộ gia sản sau chín năm sống chung.

Nực cười không? Không nực cười.

Lúc đầu chọn không đăng ký kết hôn là quyết định của tôi. Ông ta nói để lương hưu của mỗi bên không bị ảnh hưởng, và để có trách nhiệm với con cái đôi bên. Tôi đã tin. Không, đúng hơn là tôi giả vờ tin.

Tôi quá hiểu, ông ta không muốn đăng ký vì căn nhà kia trị giá hơn bốn triệu tệ. Một khi kết hôn, vạn nhất ông ta đi trước, tôi sẽ được chia một nửa. Con trai ông ta, Lưu Hạo Vũ, sẽ không đời nào đồng ý.

Vì vậy, suốt chín năm, tôi là bảo mẫu, là hộ lý, là đầu bếp của cái nhà này, duy nhất không phải là nữ chủ nhân.

Nghĩ đến đây, tôi trở mình. Thôi, không nghĩ nữa, ngủ thôi. Chuyện ngày mai để mai tính.

Sáng hôm sau bảy giờ, điện thoại hiện sáu cuộc gọi nhỡ, tất cả đều là của Lưu Đức Hậu. Có một tin nhắn thoại: “Thu Lan, bà đừng dỗi nữa, về đi. Bà không ở đây, tôi chẳng biết ăn sáng cái gì.”

Tôi nghe xong, xóa đi. Không biết ăn gì? Tiệm bánh bao dưới lầu mở mười hai năm rồi, ông không biết sao?

Thu dọn đồ đạc, trả phòng. Một trăm ba mươi chín tệ. Tôi bắt xe đến một khu tập thể cũ ở ngoại ô vành đai 5, ở đó có căn nhà của một đồng nghiệp cũ để trống, trước đây chị ấy nói có thể cho tôi ở tạm. Đồng nghiệp đó tên là Triệu Tuệ, cùng trường trung học với tôi trước khi nghỉ hưu.

Tôi gọi cho chị: “Chị Tuệ, nhà chị còn trống không?”

“Còn trống. Sao thế, em định dùng à?”

“Vâng, em ở tạm vài ngày.”

“Được, chị bảo con trai chị mang chìa khóa qua cho em. Sao thế? Cãi nhau với lão Lưu à?”

“Không cãi nhau, em chỉ muốn yên tĩnh một chút.”

Triệu Tuệ không hỏi nhiều. Khi chìa khóa được giao đến, là con trai chị, cậu Trần, lái xe đưa qua. Một căn hộ một phòng ngủ, nhà cũ, ba mươi lăm mét vuông, ở tầng một. Ánh sáng không tốt, tường hơi bong tróc. Nhưng sạch sẽ, yên tĩnh. Là nơi của riêng tôi. Tuy là mượn, nhưng ít nhất không có ai đột nhiên quyết định bán nó đi.

Tôi mở vali, treo quần áo vào tủ. Mọi thứ ngăn nắp. Y hệt ngày tôi chuyển đến nhà Lưu Đức Hậu chín năm trước. Khác biệt là, ngày đó tôi tràn đầy niềm vui, còn hôm nay tôi bình thản đến lạ lùng.

Điện thoại lại reo. Không phải Lưu Đức Hậu, mà là số của Lưu Hạo Vũ. Tôi nhìn màn hình ba giây rồi nghe máy.

“Cô Thẩm, bố cháu bảo cô đi rồi ạ?”

“Ừ.”

“Cái đó… cháu biết bố đề cập chuyện vay vốn, cô đừng để bụng. Cháu cũng hết cách rồi, ở trong nước không phát triển nổi, muốn ra ngoài nâng cao giá trị một chút—”

“Hạo Vũ, cháu không cần giải thích với cô.”

“Cô Thẩm—”

“Nhà của bố cháu, ông ấy muốn xử lý thế nào là tự do của ông ấy. Cô đi là tự do của cô. Ai nấy tự do.”

Đầu dây bên kia im lặng vài giây.

“Vậy sau này cô ở đâu?”

“Chuyện này không cần cháu lo.”

“Vâng. Thế cái đó, cô Thẩm, bố cháu ở đây—cô cũng biết khả năng tự chăm sóc của ông kém, nếu cô tiện thì có thể—”

Tôi cúp máy ngay lập tức. Đứa trẻ này được nuông chiều từ nhỏ, những chuyện vô lý nói ra một cách thản nhiên. Ý nó là: Nhà là của nhà tôi, nhưng người thì để cô chăm sóc. Trên đời này làm gì có chuyện hời thế?

Tôi ngồi xuống, rót cho mình một ly nước sôi. Nước quá nóng, tôi đợi nó nguội. Giống như đợi trái tim mình nguội lạnh vậy. Nhưng thực ra, tim tôi đã lạnh từ lâu rồi. Từ khoảnh khắc ông ta nói “muốn thế chấp nhà”, nó đã lạnh ngắt. Không phải vì căn nhà, mà vì trước khi quyết định, ông ta thậm chí không hề hỏi ý kiến tôi. Người chung chăn gối chín năm, không có quyền thương lượng. Vậy tôi là cái gì? Một diễn viên quần chúng có thể rời sân khấu bất cứ lúc nào.

Nước nguội rồi, tôi uống một ngụm, thấy hơi ngọt. Nước ở đây dễ uống hơn bên nhà Lưu Đức Hậu. Coi như ông trời bù đắp cho tôi.

Điện thoại hiện WeChat của Lưu Đức Hậu: “Thu Lan, bà ở đâu? Tôi đi đón bà. Trong tủ lạnh còn tôm bà mua hôm qua, tôi không biết làm.”

Tôm. Đúng vậy, chiều qua tôi mua một cân rưỡi tôm tươi ở chợ, ba mươi hai tệ một cân, chọn rất kỹ. Định trưa nay làm món tôm rim tỏi, ông ta thích ăn. Giờ chỗ tôm đó vẫn nằm trong tủ lạnh nhà ông ta.

Tôi trả lời: “Rạch lưng tôm, băm tỏi, phi dầu nóng dội lên là xong. Trên mạng có hướng dẫn.” Gửi xong, tôi cho cuộc trò chuyện xuống dưới cùng.

Chiều hôm đó, Triệu Tuệ đến. Khi chị bước vào, tôi đang lau cửa sổ.

“Chị biết ngay là em không nói thật mà.” Chị đặt túi hoa quả lên bàn. “Rốt cuộc là có chuyện gì?”

Tôi đặt giẻ lau xuống, kể hết cho chị nghe. Triệu Tuệ nghe xong, lặng người hồi lâu.

“Thu Lan, tính em vẫn như hồi trẻ, chẳng nói chẳng rằng, nói đi là đi.”

“Có gì mà phải nói? Cãi một trận, làm ầm lên, cuối cùng kết quả vẫn thế thôi? Nhà của ông ta, con trai của ông ta, tôi là người ngoài, can thiệp làm gì.”

“Em đừng dùng từ ‘người ngoài’ được không? Chín năm rồi đấy!”

“Không đăng ký kết hôn chính là người ngoài, luật pháp nói thế, không phải em nói.”

Triệu Tuệ thở dài: “Vậy sau này em tính sao?”

“Trước mắt ở tạm chỗ chị, em trả tiền thuê. Khi nào tìm được chỗ phù hợp em sẽ dời đi.”

“Em mà đòi trả tiền thuê là chị giận đấy.”

“Quy tắc không thể loạn.”

“Được rồi, em là người có quy tắc nhất. Con gái em biết chưa?”

Nhắc đến Thẩm Hiểu Tình, tôi ngập ngừng: “Vẫn chưa nói.”