68 Vạn Và Một Lựa Chọn

03

 

Ngày thứ ba sau khi mang vàng thỏi về, mẹ tôi đã bắt đầu lo ngay ngáy.

 

Không phải hối hận vì đã mua, mà là băn khoăn không biết cất ở đâu. “Ngân hàng có thuê két sắt kiểu gì không?” mẹ tôi hỏi chị dâu cả.

 

“Có, nhưng phí không rẻ, để lâu cũng tốn kha khá.” Chị dâu cả nghĩ một lát rồi nói, “Hay thế này, nhà các em tự giữ một ít để xoay vòng, phần còn lại cứ để chỗ chị trước.”

 

“Để bên chị à?” Tôi có chút chưa dám quyết.

 

“Nhà chị có két sắt.” Chị dâu cả nói, “Là do quản lý Hàn tặng, loại chuẩn ngân hàng đấy, chìa khóa để em cầm, các em muốn lấy lúc nào thì qua.”

 

Việc này chúng tôi lại bàn đi tính lại suốt nửa ngày.

 

Cuối cùng bàn ra cách này:

 

Mẹ tôi giữ một ít trong tay, đại khái trị giá hơn chục vạn tiền vàng thỏi, gửi trong két an toàn cá nhân ở ngân hàng.

 

Phần lớn còn lại chia làm hai phần: một phần để trong két sắt nhà chị dâu cả, một phần để trong kho nhỏ dưới lầu nhà anh cả.

 

Phần chia cho tôi là do chị dâu cả cố ý tách riêng ra đưa cho tôi — 980 gram, ba thỏi vàng nhỏ, thêm mấy mảnh vàng vụn.

 

“Tiểu Trạch, đây là của em.” Chị dâu cả vừa bỏ từng thỏi vàng vào một chiếc hộp sắt màu nâu đậm, vừa ngẩng đầu nhìn tôi, “Em tự giữ kỹ, đừng có bày đặt linh tinh, thật sự đến lúc không chống đỡ nổi nữa rồi hãy tính chuyện bán.”

 

“Chị dâu cả, sao lại tách riêng cho em một phần?” Tôi hỏi.

 

Chị dâu cả im lặng một lúc mới nói: “Vì sau này em sẽ dùng đến.”

 

“Ý gì?”

 

Chị không giải thích thêm, chỉ xâu chìa khóa của hộp sắt vào cùng một chùm chìa khóa rồi đưa cho tôi.

 

“Cất kỹ.”

 

Năm đó tôi 26 tuổi, nhận lấy chùm chìa khóa ấy mà hoàn toàn không hiểu hết trọng lượng trong câu nói của chị dâu cả.

 

Tôi chỉ tiện tay nhét cái hộp sắt vào một góc không mấy nổi bật trong căn phòng thuê của mình, rồi vẫn sống ngày qua ngày như cũ.

 

Cuộc sống không thể nói là khó, cũng chẳng tính là thuận, cứ lảo đảo chật vật mà tiến về phía trước.

 

Sau khi 680 nghìn tiền đền bù giải tỏa đổi thành vàng thỏi, ngược lại trong tay tôi càng thêm túng thiếu — trên người không có tiền mặt, làm gì cũng bị trói chân trói tay.

 

Năm 2009, tôi vẫn không chịu nổi, cùng bạn bè tiếp quản một quán mì nhỏ.

 

Vốn khởi nghiệp là đi vay họ hàng, vay 50 nghìn, hẹn cuối năm trả.

 

 

 

Quán mì cầm cự được một năm, không lỗ, nhưng cũng chẳng lãi bao nhiêu, sang năm thứ hai thì đóng cửa.

 

Số 50 nghìn đó, tôi trả lắt nhắt suốt ba năm mới xong.

 

Sau này tôi đổi mấy công việc, từng làm thủ kho cho một công ty chuyển phát nhanh ở Quảng Châu, rồi lại giúp người ta chạy việc ở chợ vật liệu xây dựng, loanh quanh mãi đến năm 2013 mới xem như tìm được đường đi — theo một người quen làm tổng thầu công trình cải tạo nhà ở, nhận vài đơn sửa chữa nhỏ.

 

Con đường này đi cũng tạm ổn, đến năm 2015, tôi tự tách ra làm riêng, đăng ký một công ty công trình nhỏ.

 

Trong khoảng thời gian đó, chiếc hộp sắt ấy vẫn luôn bị tôi khóa trong một góc nhà.

 

Tôi đã chuyển nhà ba lần, mỗi lần chuyển, việc đầu tiên tôi phải xác nhận chính là cái hộp đó đang ở đâu.

 

Thỉnh thoảng chị dâu cả cũng hỏi một câu: “Tiểu Trạch, cái hộp của em vẫn còn chứ?”

 

“Vẫn còn, chị dâu cả, chị yên tâm.”

 

Lần nào chị hỏi, tôi cũng đáp như vậy.

 

Thời gian lâu dần, ngay cả tôi cũng gần như quên mất bên trong rốt cuộc đựng gì.

 

Nó giống như một chiếc hộp sắt bị đè ở tầng đáy nhất, hầu như chẳng liên quan gì đến cuộc sống thường ngày.

 

Mãi đến khoảng năm 2018, giá vàng bắt đầu lên xuống thất thường, người xung quanh thỉnh thoảng lại nhắc đến vàng, tôi mới thi thoảng nhớ ra cái hộp ấy, nhớ đến 980 gram thỏi vàng bên trong.

 

Lúc đó giá vàng trong nước khoảng 270 đến 290 tệ một gram, so với lúc chúng tôi mua hơn mười năm trước thì gần như đã tăng gấp đôi.

 

Tôi bấm máy tính tính thử: 980 gram, tính theo 290 tệ một gram, cũng gần hơn 280 nghìn tệ.

 

Số 980 gram được tách riêng từ 680 nghìn chia cho tôi năm đó, chi phí lúc ấy vào khoảng 120 nghìn.

 

Chưa tới ba lần, mức tăng không tính là quá kinh người.

 

Nhưng khi ấy trong lòng tôi cũng chẳng có ý nghĩ dư thừa gì — công ty mới khởi đầu, việc nhiều, mà cũng không thiếu hơn hai mươi mấy vạn ấy, tạm thời tôi chưa định động đến nó.

 

Mấy năm đó, tình hình của chị dâu cả không được tốt lắm.

 

Năm 2014, anh cả ở xưởng kim khí nhỏ mở tại Phật Sơn từng gặp một vụ tai nạn lao động, một công nhân thao tác sai, tay bị thương, phải bồi thường một khoản lớn, lại thêm mấy năm ấy tình hình làm ăn kém, xưởng của anh cả lập tức sa xuống đáy.

 

Tiền tiết kiệm trong nhà cơ bản đã cạn, chị dâu cả cũng nghỉ việc ở tiệm trang sức, quay về giúp anh cả quản sổ sách.

 

Thỉnh thoảng tôi về Quảng Châu thăm họ, tóc chị dâu cả đã lẫn sợi bạc, nhưng người vẫn mang cái vẻ chậm rãi ấy, ngồi uống trà, nói năng không nhanh không chậm.

 

“Tiểu Trạch, cái hộp đó vẫn còn chứ?”

 

“Vẫn còn, chị dâu cả, sao chị cứ nhớ mãi cái đó vậy?”

 

“Chỉ hỏi thôi.” Chị dâu cả cầm chén, ánh mắt lơ đãng nhìn ra ngoài cửa sổ, “Đó là vốn liếng của em, đừng dùng bừa.”

 

“Em nhớ, em không động vào.”

 

“Ừ.” Chị dâu cả gật đầu, “Đến ngày em thật sự cần dùng, em sẽ hiểu.”

 

Tôi cũng không để tâm lắm.

 

Khi đó tôi thấy, có lẽ mình sẽ không cần đến khoản tiền ấy.

 

Năm 2019, tôi kết hôn.

 

Vợ tôi tên Lâm Thanh, là con gái của ông chủ một nhà cung cấp vật liệu xây dựng mà tôi có hợp tác, lúc cô ấy giúp bố chạy việc làm ăn thì quen tôi.

 

Lâm Thanh nhỏ hơn tôi bốn tuổi, mắt to, tính cách hào sảng, nói chuyện thẳng thắn, rất hợp với tính tôi.

 

Qua lại hai năm, cuối năm 2019, chúng tôi làm đám cưới ở Thành Đô.

 

Ngày cưới, chị dâu cả cũng đến, vẫn là vẻ mặt không nhanh không chậm ấy, nhưng trong mắt lại có một cảm giác khó nói thành lời.

 

Sau khi tiệc cưới tan, chị dâu cả kéo tôi sang một bên, nhét cho tôi một phong bao đỏ.

 

“Tiểu Trạch, lập gia đình rồi thì phải sống cho đàng hoàng.”

 

“Chị dâu cả, cái phong bao này em thật sự ngại nhận lắm —”

 

“Cầm lấy.” Giọng chị dâu cả rất cứng, “Bên trong không nhiều, năm nghìn tệ thôi, cậu tự mua cho mình một bộ quần áo tử tế.”

 

Lúc nhận lấy, trong lòng tôi hơi nghẹn lại.

 

 

 

Tôi biết nhà họ lúc này cũng chẳng dư dả gì, năm nghìn tệ đối với họ mà nói không phải là khoản nhỏ.

 

Nhưng tôi cũng không biết nên nói gì, chỉ nghẹn giọng đáp một câu: “Chị dâu cả, cảm ơn chị.”

 

Chị dâu cả cười cười, khẽ vỗ vai tôi: “Cất cái hộp cho kỹ, sau này sẽ dùng đến.”

 

Chị lại nhắc đến câu này nữa.

 

Cuộc sống sau khi kết hôn, quanh co hơn tôi nghĩ.

 

Lâm Thanh khá có chủ kiến, nhưng phụ nữ có chủ kiến, đôi khi cũng có nghĩa là không dễ nhường nhịn.

 

Năm đầu tiên chúng tôi sống không được yên ổn, vì chuyện tiền bạc mà cãi nhau mấy lần — không phải là trong tay không có tiền, mà là quan niệm về việc nên tiêu tiền thế nào khác nhau.

 

Cô ấy cho rằng có tiền thì nên đem đi đầu tư tài chính, còn tôi thì muốn giữ lại một phần trong công ty để xoay vòng vốn.

 

Lâm Thanh nghĩ rằng chúng tôi nên lấy số tiền đang có ra, mua một căn nhà lớn hơn, vị trí tốt hơn ở khu vực trung tâm.

 

Tôi cứ lần lữa mãi, trong lòng cảm thấy cũng chưa đến mức phải vội như vậy.

 

Năm 2018, giá nhà ở Thành Đô bắt đầu tăng vọt, không ít bạn bè xung quanh tranh thủ xuống tiền mua nhà.

 

Lâm Thanh thúc giục rất gấp: “Tiểu Trạch, anh mà còn lần nữa, giá tăng lên rồi thì đến khóc cũng không kịp.”

 

“anh biết, anhđang xem nhà mà—”

 

“anh xem mấy năm rồi?” Giọng Lâm Thanh cao lên đôi chút, “Nếu không phải anh cứ trì hoãn mãi, chúng ta đã mua từ lâu rồi.”

 

Khoảng thời gian đó, vì chuyện mua nhà, chúng tôi cãi nhau mấy lần.

 

Cuối cùng, đến năm 2019, chúng tôi mua một căn nhà ở Khu Phát triển Thiên Phủ, diện tích 120 mét vuông, tổng giá 2,3 triệu tệ.

 

Tiền đặt cọc 800 nghìn, vay thế chấp 1,5 triệu.

 

800 nghìn này là số tiền tích góp của tôi mấy năm làm công ty trang trí, vừa rút ra là sạch sẽ không còn gì.

 

Khoảnh khắc chuyển tiền đi, trong lòng tôi vừa thấy nhẹ nhõm, lại vừa mơ hồ cảm thấy trên vai như nặng thêm.

 

Khoản vay 1,5 triệu, mỗi tháng trả góp gần 10 nghìn tệ, mấy hạng mục của công ty vẫn còn khá ổn, nhưng tôi đột nhiên cảm thấy không gian xoay xở của mình bị thu hẹp hẳn.

 

Cái hộp sắt ấy, ngày chuyển vào nhà mới, tôi trịnh trọng nhét nó xuống tận tầng dưới cùng của tủ quần áo trong phòng ngủ chính.

 

Có một lần Lâm Thanh dọn đồ, vô tình phát hiện ra cái hộp sắt đó.

 

“Đây là gì?”

 

“Thỏi vàng.”

 

“Thật à?” Mắt Lâm Thanh sáng lên, “Nặng bao nhiêu?”

 

“980 gram.”

 

Lâm Thanh cầm lên cân thử một chút, phát hiện có khóa nên không mở ra được, bèn đặt lại vào chỗ cũ, miệng còn lẩm bẩm: “Chắc phải đáng giá lắm đây…”

 

“Không bán.” Tôi bật ra ngay lập tức.

 

Lâm Thanh nhìn tôi một cái: “Ai nói là muốn bán? Em chỉ thuận miệng cảm thán thôi.”

 

Nhưng tôi biết rõ, cô ấy đã ghi chuyện này vào lòng.

 

05

 

Năm 2020, dịch bệnh bùng phát.

 

Công ty trang trí của tôi, số công trình nhận được lập tức bị ngưng hơn một nửa.

 

Năm đó là năm khó khăn nhất kể từ khi tôi ra ngoài tự làm riêng.

 

Tiền lương công nhân phải trả, tiền thuê mặt bằng cửa hàng phải nộp, tiền thế chấp nhà cũng không thể gián đoạn, mà đơn hàng mới thì ít, tiền chi ra lại không hề ít đi.

 

Đến nửa cuối năm 2020, vốn lưu động trong tài khoản của tôi gần như cạn sạch.

 

Năm đó Lâm Thanh cũng không còn khoản thu nào nữa, việc bán hàng cô ấy giúp bố làm, vì dịch bệnh mà cơ bản bị đình trệ.

 

Hai chúng tôi ngày nào cũng ở nhà, đối chiếu lịch rồi tính ngày, nhìn bảng kế hoạch trả nợ mà từng khoản một cộng trừ.

 

Có một đêm, Lâm Thanh ôm đầu gối ngồi ở mép giường, khẽ hỏi: “Tiểu Trạch, đống thỏi vàng trong hộp bây giờ đáng giá bao nhiêu?”

 

Tôi nhẩm tính một chút trong lòng.

 

Năm 2020, giá vàng đã trải qua một đợt tăng mạnh, đến tháng Tám, giá vàng trong nước từng có lúc vọt lên gần 450 tệ một gram.

 

980 gram, tính theo 450 tệ một gram, gần như là 441 nghìn tệ.

 

Tôi nói con số này cho Lâm Thanh nghe.

 

 

 

Lâm Thanh ngẩn ra một chút, ngẩng đầu nhìn tôi: “Hay là bán đi? Ít nhất có thể tạm thời giảm bớt áp lực tiền nhà trước đã—”

 

“Không bán.” Tôi gần như phản xạ bật ra câu đó, y hệt giọng điệu mà năm đó chị dâu cả dặn dò tôi.

 

Lâm Thanh nhíu mày: “Anh ít nhất cũng phải cho em một lý do chứ.”

 

“Chị dâu cả nói rồi, trừ khi đến mức thật sự không thể gắng gượng nổi nữa, đừng động vào mấy thỏi vàng này.”

 

“Bây giờ còn chưa tính là thật sự không gắng nổi thì còn tính là gì?” Lâm Thanh có chút sốt ruột, “Tiền vay nhà mỗi tháng hơn một vạn, trên tài khoản sắp không gánh nổi nữa rồi, thế không gọi là không gánh nổi thì gọi là gì?”

 

Tôi không lập tức trả lời.

 

Tôi cầm điện thoại lên, gọi cho chị dâu cả.

 

Sau khi chị dâu cả bắt máy, nghe tôi nói rõ tình hình xong, chị im lặng một lúc rồi hỏi: “Trên tài khoản còn cầm cự được mấy tháng?”

 

“Ba tháng, cố lắm thì ba tháng.”

 

“Vậy thì cứ cắn răng mà chống đỡ trước đã, thật sự không chống nổi rồi tính sau.” Chị dâu cả nói, “Bây giờ giá vàng tăng vọt là do dịch bệnh đẩy lên, không phải mức giá bình thường, bán đi thì tiếc lắm.”

 

“Nhưng chị dâu cả, bên em—”

 

“Tiểu Trạch, nghe chị.”

 

Giọng chị dâu cả không lớn, nhưng lại mang theo một khí thế không cho bàn cãi, “Đúng lúc này, ai cũng đang bán tháo, em đừng có chạy theo số đông, cố mà chịu một chút.”

 

Tôi cúp máy, ngẩng đầu nhìn Lâm Thanh.

 

Lâm Thanh nhìn chằm chằm tôi: “Chị dâu cả anh nói sao?”

 

“Bảo chúng ta cứ gắng cầm cự qua giai đoạn này trước đã.”

 

Lâm Thanh thở dài, vùi mặt vào đầu gối, không nói nữa.

 

Ba tháng tiếp theo, chúng tôi sống vô cùng chật vật.

 

Tôi thu hẹp công ty xuống quy mô nhỏ nhất, sa thải phần lớn công nhân, chỉ để lại hai người theo tôi đã nhiều năm, bản thân tôi cũng ra công trường làm việc.

 

Tôi nhận không ít việc lặt vặt, nào là sửa sang nhà cũ, bảo trì khu dân cư, cải tạo cửa tiệm nhỏ, miễn là có tiền kiếm thì cơ bản không kén việc.

 

Lâm Thanh đi làm thêm ở một tiệm quần áo của bạn bè, mỗi tháng được hai ba nghìn tệ.

 

Chúng tôi cứ thế từng chút một cắn răng mà sống qua.

 

Năm 2021, dịch bệnh dịu xuống, ngành trang trí nội thất dần hồi phục, công ty của tôi cũng theo đó mà lấy lại sinh khí.

 

Cái hộp sắt đó, rốt cuộc vẫn không động đến.

 

Nghĩ lại thì, phán đoán của chị dâu cả quả nhiên rất chuẩn.

 

Sau khi giá vàng tháng 8 năm 2020 vọt lên đỉnh, mấy tháng tiếp theo đã bắt đầu giảm trở lại, nếu lúc đó bán đi, cũng xem như bán ở mức tương đối cao, thật ra không lỗ.

 

Nhưng nếu cứ không bán, tình hình về sau sẽ thế nào…

 

Đó là chuyện về sau.

 

06

 

Năm 2022 đến 2023 là hai năm thuận lợi nhất trong sự nghiệp của tôi.

 

Công ty giành được mấy dự án lớn, một dự án cải tạo khu dân cư cũ, một dự án nâng cấp khu công cộng của trung tâm thương mại, lợi nhuận đều khá khả quan.

 

Giữa tôi và Lâm Thanh, mùi thuốc súng cũng ít đi không ít, có tiền trong tay rồi, rất nhiều mâu thuẫn tự nhiên cũng nhạt bớt.

 

Năm 2023, chúng tôi quyết định sinh con.

 

Sau khi Lâm Thanh mang thai, cô ấy bắt đầu tính chuyện đổi nhà — nói rằng căn 120 mét vuông này bây giờ không đủ dùng, đứa bé phải có phòng riêng, còn phải để trống một phòng cho bố mẹ đến chăm sóc.

 

Trong lòng tôi tính toán một vòng, muốn đổi sang căn nhà lớn hơn, ít nhất cũng phải bỏ ra thêm hơn một triệu tệ.

 

Lúc đó trên tài khoản tuy vẫn còn dư, nhưng Lâm Thanh tính tới tính lui, nào là trang trí sửa sang, trường học, chỗ đậu xe, làm tôi nhức cả đầu.

 

Trong khoảng thời gian này, tôi về quê thăm chị dâu cả, đúng vào dịp Thanh Minh.

 

Nhà máy gia công nhỏ mà anh cả mở ở ngoại ô Thành Đô mấy năm nay vẫn cố gắng duy trì, đến cuối năm 2022, cuối cùng anh cả cũng đóng cửa, chuẩn bị chuyển sang làm việc khác.