Thu Nhập Ảo, Nợ Thật

Do dự vài giây.

 

Tôi hẹn ngày hôm sau đến văn phòng của chị ấy gặp mặt.

 

Văn phòng của Tô Vi nằm trong một tòa nhà văn phòng ở trung tâm thành phố, không lớn nhưng rất gọn gàng.

 

Chị trông khoảng ngoài ba mươi, buộc tóc đuôi ngựa, mặc áo sơ mi trắng, tài liệu trên bàn xếp ngay ngắn ngăn nắp.

 

“Ngồi đi.”

 

Không có màn chào hỏi sáo rỗng.

 

“Cô đưa hết tài liệu cho tôi xem.”

 

Tôi bày giấy chứng nhận nộp thuế, bản sao hợp đồng, ảnh chụp sao kê ngân hàng, lịch sử cuộc gọi với Cảnh sát Triệu và ghi âm cuộc gọi với bên pháp chế Thiên Hoành lên bàn.

 

Chị xem từng bản một, xem mất hơn hai mươi phút, không nói một lời.

 

Xem xong chị ngẩng đầu lên.

 

“Cô đã làm một việc rất thông minh.”

 

“Việc gì?”

 

“Yêu cầu xuất giấy chứng nhận trước khi nộp thuế.”

 

Chị cầm tờ giấy chứng nhận lên.

 

“Tờ giấy này là nền tảng của toàn bộ vụ án. Không có nó, dù cô có báo cảnh sát, thì cũng chỉ là cô nói cô không có thu nhập, họ nói cô có thu nhập, không ai chứng minh được ai. Nhưng có tờ giấy này——”

 

Chị đặt tờ giấy lại lên bàn.

 

“Cơ quan thuế đã chính thức xác nhận cô có khoản thu nhập 15 triệu và khoản thuế 350.000 tệ. Giấy trắng mực đen, mộc đỏ. Hoặc là khoản tiền này thực sự tồn tại——vậy thì có người đã trộm tiền của cô. Hoặc là khoản tiền này không tồn tại——vậy thì có người đã ngụy tạo hồ sơ khai báo để chiếm đoạt lợi ích thuế của Nhà nước. Dù là trường hợp nào, đều là tội phạm hình sự.”

 

“Thế nhưng——” Chị đổi giọng, “Cô cũng đã làm một việc rất mạo hiểm.”

 

“Việc gì?”

 

“Vay nặng lãi nộp thuế. Lãi 6 phân/tháng, quy ra là 72%/năm. 350.000 tiền gốc, nếu một năm không trả nổi, lãi mẹ đẻ lãi con số tiền cô phải trả có thể gấp đôi.”

 

“Tôi biết. Nhưng nếu không nộp, tôi sẽ bị đưa vào danh sách nợ xấu thất tín.”

 

“Hậu quả của việc vào danh sách thất tín quả thật rất nghiêm trọng. Phán đoán của cô không sai, nhưng cách thực hiện có vấn đề. Lẽ ra cô nên tìm luật sư trước rồi hãy nộp thuế, chứ không phải nộp thuế xong mới tìm luật sư.”

 

“Lúc đó tôi không biết là có thể tìm luật sư.”

 

“Vậy nên bây giờ cô tìm tôi.”

 

Chị mở cuốn sổ tay ra.

 

“Tình hình hiện tại là: Công an đã lập án, giám định chữ viết đang tiến hành nhưng bị cố tình trì hoãn. Tập đoàn Thiên Hoành đang cố gắng hòa giải, pháp chế của họ đã liên hệ cô. Weibo của cô lên top tìm kiếm, dư luận đang có lợi cho cô, nhưng cũng có thể bị đối phương lợi dụng để cắn ngược.”

 

“Chị nghĩ nên làm gì?”

 

“Đi ba bước.”

 

Chị giơ ba ngón tay.

 

“Thứ nhất, hối thúc giám định chữ viết. Nếu cơ quan giám định bị gây áp lực kéo dài, chúng ta có thể xin đổi cơ quan giám định, hoặc ủy thác cho bên thứ ba làm giám định song song. Chi phí tôi sẽ chịu.”

 

“Thứ hai, cố định chứng cứ. Chiếc thẻ ngân hàng đó tuy không phải cô mở, nhưng lúc mở thẻ chắc chắn có camera giám sát. Camera ngân hàng thường lưu được nửa năm đến một năm. Bây giờ đi tra vẫn còn kịp, kéo dài nữa là mất dấu.”

 

“Thứ ba, tạo áp lực pháp lý lên Tập đoàn Thiên Hoành. Họ tìm cô hòa giải, chứng tỏ họ hoảng rồi. Tôi sẽ chính thức gửi một bức thư luật sư cho Tập đoàn Thiên Hoành, yêu cầu họ trong vòng 15 ngày làm việc phải cung cấp bản gốc hợp đồng, quy trình phê duyệt thanh toán, và giải trình trách nhiệm của Triệu Đức Giang. Nếu từ chối, chúng ta sẽ khởi kiện dân sự, yêu cầu Tập đoàn Thiên Hoành bồi thường toàn bộ thiệt hại cho cô——bao gồm khoản thuế 350.000, lãi suất vay nặng lãi, bồi thường tổn thất tinh thần, và tổn thất danh dự của cô trong thời gian bị đánh cắp thân phận.”

 

“Tổng số tiền không dưới năm triệu tệ (khoảng 17 tỷ VNĐ).”

 

Năm triệu tệ.

 

Tôi ngây người nhìn chị.

 

“Chị chắc chứ?”

 

“Chắc chắn.”

 

“Chị có biết Tập đoàn Thiên Hoành có bối cảnh gì không? Triệu Đức Giang là cháu trai của Chủ tịch.”

 

 

 

“Tôi biết.” Tô Vi gập sổ lại, “Nhưng trước pháp luật, họ hàng không phải kim bài miễn tử. Hơn nữa——”

 

Chị nhìn tôi.

 

“Vụ án của cô bây giờ cả cõi mạng đang theo dõi, họ càng chèn ép thì càng rơi vào thế bị động. Dư luận chính là vũ khí lớn nhất của cô.”

 

—

 

Bước ra khỏi văn phòng luật sư của Tô Vi, tôi cảm thấy trên người mình có gì đó đã thay đổi.

 

Không phải là tự tin hơn.

 

Mà là có phương hướng.

 

Suốt một năm qua, tôi giống như chiếc thuyền giấy xoay mòng mòng trong dòng nước ngầm. Nộp CV, bị từ chối, lại nộp, lại bị từ chối. Hàng ngày ăn mì gói, đếm từng đồng lẻ một chữ số trong thẻ để qua ngày.

 

Nhưng bây giờ khác rồi.

 

Đang có 15 triệu tệ treo dưới tên tôi.

 

Hoặc trả tiền cho tôi, hoặc trả lại sự trong sạch cho tôi.

 

Tôi muốn cả hai.

 

Về đến phòng trọ, tôi nhận được cuộc gọi của chủ nhà.

 

“Lâm Thần, tiền nhà tháng trước cô vẫn chưa đóng. Khi nào đóng đây?”

 

“Chị Vương, thư thả cho em vài ngày được không? Dạo này——”

 

“Lần trước cô cũng nói thế. Phòng này của tôi đâu phải tổ chức từ thiện, cô không đóng nữa thì cuối tháng tôi thu nhà đấy.”

 

Cúp máy.

 

Tôi nhìn màn hình điện thoại, trên đó còn ba tin nhắn chưa đọc.

 

Một tin là của công ty đòi nợ, nhắc nhở tiền lãi tháng đầu tiên 21.000 tệ sẽ đáo hạn vào mùng 8 tháng sau.

 

Một tin của Tô Vi, bảo tôi ngày mai mang CCCD bản gốc và ảnh 3×4 qua, chị ấy cần chuẩn bị hồ sơ lập án.

 

Còn một tin——

 

Là Châu Minh gửi.

 

Thời gian là nửa tiếng trước.

 

“Chị Thần, em suy nghĩ kỹ rồi. Chúng ta nói chuyện đàng hoàng đi. Tối mai gặp ở chỗ cũ nhé.”

 

Tôi nhìn chằm chằm tin nhắn này.

 

Cô ta muốn nói chuyện.

 

Là vì vụ lên hot search Weibo, hay vì áp lực từ phía cảnh sát, hay vì lý do nào khác?

 

Tôi nhắn lại hai chữ:

 

“Mấy giờ?”

 

“Tám giờ tối.”

 

“Được.”

 

—

 

Ban ngày hôm sau, tôi ghé qua chỗ Tô Vi trước.

 

Sau khi giao tài liệu cho chị, chị đưa tôi một văn bản đã in sẵn.

 

“Đây là thư luật sư tôi vừa soạn xong, chiều nay sẽ gửi đi cho Tập đoàn Thiên Hoành. Cô xem thử.”

 

Tôi nhận lấy lướt nhanh một lượt.

 

Từ ngữ cực kỳ kiềm chế, nhưng từng câu từng chữ đều là lời đe dọa pháp lý thực chất.

 

“Gửi Công ty TNHH Tập đoàn Thiên Hoành:

 

Bản luật sư được sự ủy thác của thân chủ là cô Lâm Thần, về việc Quý công ty mạo danh thông tin thân phận của thân chủ ký kết hợp đồng cố vấn giả mạo, chiếm đoạt thù lao lao động, chính thức yêu cầu Quý công ty thực hiện các điểm sau——

 

Một, trong vòng mười lăm ngày làm việc cung cấp bản gốc hợp đồng và toàn bộ tài liệu quy trình phê duyệt;

 

Hai, cung cấp chứng từ thanh toán và hồ sơ phê duyệt nội bộ của khoản thù lao 15 triệu tệ;

 

Ba, lời giải thích hợp lý về việc Giám đốc Tài chính của Quý công ty là ông Triệu Đức Giang đã nhận khoản tiền 5 triệu tệ;

 

Bốn, nếu không hồi đáp đầy đủ trong thời hạn nêu trên, bản luật sư sẽ thay mặt thân chủ khởi kiện dân sự lên Tòa án Nhân dân Trung cấp thành phố Tân Hải, đồng thời tố cáo lên Ủy ban Chứng khoán về việc Quý công ty có dấu hiệu gian lận tài chính.

 

Số tiền bồi thường tạm tính là 5.000.000 VNĐ (Năm triệu Nhân dân tệ).”

 

“Ủy ban Chứng khoán?” Tôi nhìn chị.

 

“Thiên Hoành là công ty niêm yết. Dùng hợp đồng giả để tuồn tiền ra ngoài, chính là gian lận tài chính. Nếu bị Ủy ban Chứng khoán điều tra ra, nhẹ thì phạt tiền, nặng thì hủy niêm yết. Đó mới là thứ họ sợ nhất.”

 

Tô Vi mỉm cười, cái kiểu điềm tĩnh của người đã từng thấy qua sóng to gió lớn.

 

“Thư luật sư chỉ là con hổ giấy, không có tính cưỡng chế. Nhưng đối với một công ty niêm yết, thứ đáng sợ nhất không phải là tòa án, mà là Ủy ban Chứng khoán và giá cổ phiếu.”

 

—

 

Năm giờ chiều, tôi ra khỏi văn phòng luật sư, đi thẳng đến quán cà phê hẹn với Châu Minh.

 

Đến sớm ba tiếng.

 

Tôi muốn trước khi cô ta đến, tự nhẩm lại trong đầu tất cả những lời cần nói.

 

 

 

Bảy giờ bốn mươi, quán cà phê bắt đầu đông người.

 

Bảy giờ năm mươi lăm, Châu Minh đẩy cửa bước vào.

 

Khác với hôm qua, hôm nay cô ta không mặc sơ mi. Một chiếc áo hoodie màu đen, trùm mũ lên kín đầu, có vẻ không muốn bị ai nhận ra.

 

Cô ta ngồi xuống đối diện tôi.

 

Im lặng khoảng mười giây.

 

“Chị Thần.”

 

“Ừ.”

 

“Chuyện trên Weibo, là chị đăng à?”

 

“Phải.”

 

“Chị có biết——”

 

Cô ta chưa nói hết câu, cắn chặt môi dưới.

 

“Chị có biết làm vậy sẽ khiến mọi chuyện bung bét đến mức nào không?”

 

“Chị không sợ bung bét. Chị chỉ có 3 tệ rưỡi, chị có gì phải sợ chứ?”

 

“Chị không sợ, nhưng em sợ.”

 

Hai tay cô ta đặt trên bàn, mười ngón đan vào nhau, các khớp ngón tay trắng bệch.

 

“Chị Thần, chuyện này không đơn giản như chị nghĩ đâu.”

 

“Vậy em nói xem nó phức tạp cỡ nào.”

 

Châu Minh liếc nhìn ra cửa, rồi lại nhìn ra ngoài cửa sổ.

 

Sau đó hạ thấp giọng.

 

“Cái hợp đồng đó… không phải ý tưởng của em.”

 

“Ý tưởng của ai?”

 

“Triệu Đức Giang. Là Triệu Đức Giang tìm đến em. Ông ta nói cần một danh tính bên ngoài để đi một đường tiền phí cố vấn, bảo em tìm giúp một người lý lịch sạch, không có lịch sử giao dịch gì.”

 

“Rồi em liền nghĩ tới chị.”

 

“Em…” Cô ta nhắm mắt lại, “Chị Thần, hồi đó em mới vào công ty, thời gian thử việc còn chưa xong, Triệu Đức Giang là CFO, ông ta chỉ cần nói một câu là quyết định em đi hay ở. Ông ta bảo em đây chỉ là thao tác tài chính thôi, sẽ không ai tra cứu đâu.”

 

“Không ai tra cứu? Cục Thuế tìm đến tận cửa tìm chị kia kìa.”

 

“Đó là vì cuối năm ngoái chính sách thay đổi, quyết toán thuế thu nhập cá nhân bắt đầu được triển khai toàn diện, trước đây những chuyện này không bao giờ bị phát hiện. Triệu Đức Giang cũng không ngờ tới.”

 

“Nói vậy, ông ta trước kia cũng từng làm mấy trò này rồi?”

 

Châu Minh im bặt.

 

“Châu Minh, em trả lời chị. Triệu Đức Giang trước đây từng dùng danh tính người khác làm mấy trò tương tự chưa?”

 

Im lặng hồi lâu.

 

“Từng.”

 

“Bao nhiêu lần?”

 

“Em không biết con số cụ thể. Nhưng em từng nghe mấy người cấp dưới của ông ta nhắc tới——ít nhất cũng phải bốn năm người.”

 

Bốn năm người.

 

Nghĩa là, có thể còn bốn năm người nữa giống như tôi, bị ăn cắp danh tính, bị biến thành “phú hào ngầm” với mức lương chục triệu tệ một cách khó hiểu.

 

“Những người đó giờ sao rồi?”

 

“Không rõ. Chắc đa số không phát hiện ra. Hồi trước không cần quyết toán thuế, thuế do công ty nộp thay, cá nhân căn bản không nhìn thấy chi tiết. Chị là do tự đi tra mới phát hiện ra thôi.”

 

“Thẻ CCCD em dùng là cái lần chị làm mất?”

 

“…Vâng.”

 

“Năm ba đại học, em bảo giúp chị photo, rồi kêu làm mất rồi.”

 

“Em giữ lại một bản photo. Về sau Triệu Đức Giang đòi thông tin danh tính, em bèn đưa của chị cho ông ta.”

 

Tôi nhìn cô ta.

 

Cô ta không né tránh ánh mắt tôi, nhưng trong mắt cô ta có một thứ gì đó——không phải là áy náy, mà là nỗi sợ hãi.

 

Cô ta đến tìm tôi không phải vì cảm thấy có lỗi.

 

Mà vì cô ta đang sợ.

 

“Em lấy 4 triệu.”

 

“Đó không phải em lấy——”

 

“Châu Minh, tài khoản ngân hàng của em nhận 4 triệu. Tài khoản của mẹ em nhận 2 triệu. Em lái chiếc Porsche Cayenne. Em đăng hình rượu Mao Đài lên vòng bạn bè. Em đừng nói với chị mấy lời đó.”

 

Mặt cô ta đỏ lựng lên.

 

“Đó là Triệu Đức Giang bảo em đứng tên cho tiền chạy qua thôi, không phải cho em, em chỉ là——”

 

“Đứng tên cho tiền chạy qua? Chiếc Porsche trên mạng xã hội cũng là đứng tên qua đường à?”

 

Cô ta không nói được gì nữa.

 

“Châu Minh, chị không muốn cãi nhau với em. Em là bạn cùng phòng bốn năm của chị, chị kèm Toán cao cấp cho em qua môn, chị cho em mượn chăn đắp qua mùa đông.”

 

Giọng tôi dần bình tĩnh lại.

 

“Chị chỉ hỏi em một việc.”

 

“Hôm nay em đến tìm chị để nói chuyện, là ý của em, hay là Triệu Đức Giang bảo em đến?”

 

Cổ họng cô ta giật nhẹ.

 

 

 

“Triệu Đức Giang bảo em đến khuyên chị rút đơn.”

 

“Điều kiện là gì?”

 

“Ông ta nói có thể ra 500.000 tệ, chị rút án, xóa bài trên Weibo, ký thỏa thuận bảo mật.”

 

Năm trăm ngàn.

 

Họ trộm danh tính của tôi trị giá 15 triệu, bắt tôi gánh 350.000 tiền thuế và nợ nặng lãi, bây giờ tung 500.000 định đuổi cổ tôi đi.

 

“Em nghĩ chị sẽ đồng ý?”

 

“Chị Thần, chị nghe em nói này——”

 

“500.000 có đủ để trả tiền gốc lẫn lãi vay nặng lãi của chị không? Có bù đắp nổi tổn thất của chị trong một năm qua không? Có đủ để xóa sạch mọi chuyện dơ bẩn mà các người làm không?”

 

“Cậu của Triệu Đức Giang là Chủ tịch Thiên Hoành. Chị không đấu lại ông ta đâu.”

 

“Em đang đe dọa chị?”

 

“Em đang cứu chị!” Giọng cô ta đột ngột cao lên, “Chị Thần, chị không biết Triệu Đức Giang là người thế nào đâu. Ông ta lăn lộn ở Thiên Hoành mười mấy năm, tài nguyên trong tay không phải thứ chị có thể tưởng tượng được. Chị tưởng đăng cái bài Weibo là hạ bệ được ông ta sao? Chị tưởng tìm một ông luật sư là có thể đi kiện Tập đoàn Thiên Hoành sao?”

 

“Chị lấy cái gì để đấu? Đến tiền nhà chị còn chả có mà đóng!”

 

Câu này chẳng khác gì một nhát dao.

 

Không phải vì nó tổn thương.

 

Mà vì nó là sự thật.

 

Nhưng sự thật không có nghĩa là đúng.

 

“Châu Minh.”

 

Tôi đứng dậy.

 

“Chị nói cho em biết một việc.”

 

“Chị quả thực không đóng nổi tiền nhà. Nhưng em tính sai một chuyện.”

 

“Chị không phải đang đấu với Triệu Đức Giang. Chị đang đòi lại đồ của chị.”

 

“Các người dùng tên chị kiếm 15 triệu, đẩy chị gánh khoản thuế 350.000. Chị bây giờ nợ nần ngập đầu, mỗi ngày tiền lãi đẻ ra còn nhiều hơn sinh hoạt phí một tháng của chị.”

 

“Em bảo chị cầm 500.000 rồi câm miệng?”

 

“Cái mạng của chị không chỉ đáng giá 500.000.”

 

Tôi bước ra khỏi quán cà phê.

 

Phía sau, Châu Minh không đuổi theo.

 

Tôi đã ghi âm.

 

Từ khoảnh khắc cô ta ngồi xuống, chiếc điện thoại trong túi áo tôi đã bật ghi âm.

 

Toàn bộ đoạn đối thoại, từng câu từng chữ.

 

Triệu Đức Giang sai cô ta đến khuyên rút án. Triệu Đức Giang trước đây đã từng làm trò tương tự. Triệu Đức Giang xúi cô ta dùng CCCD của tôi mở thẻ.

 

Tất cả những lời này, đều ở trong đó.

 

—

 

Về đến nhà, tôi gửi file ghi âm cho Tô Vi.

 

Tô Vi nghe xong, gửi lại bốn chữ:

 

“Đủ rồi. Tới luôn.”

 

Sáng hôm sau, Tô Vi trực tiếp mang file ghi âm cùng toàn bộ bằng chứng trước đó, đến Phân cục Thành Đông.

 

Cảnh sát Triệu và Lưu Kiến Quốc đều có mặt.

 

Đoạn ghi âm được bật từ đầu đến cuối, bao gồm cả đoạn Châu Minh chính miệng thừa nhận Triệu Đức Giang là chủ mưu.

 

Lưu Kiến Quốc nghe xong, đẩy ghế lùi ra sau một chút.

 

“Đoạn ghi âm này có thể dùng làm chứng cứ không?”

 

Tô Vi trả lời.

 

“Lâm Thần thu âm với tư cách là người tham gia cuộc trò chuyện, không phải nghe lén hay quay lén, thuộc dạng tư liệu nghe nhìn do cá nhân tự thu thập. Theo quy định của Luật Tố tụng Dân sự và Tố tụng Hình sự, chỉ cần không vi phạm các quy định cấm của pháp luật, không xâm phạm quyền lợi hợp pháp của người khác, thì có thể được dùng làm chứng cứ.”

 

“Hơn nữa——” Tô Vi bổ sung, “Giá trị cốt lõi của đoạn ghi âm này không nằm ở việc nó có thể định tội trực tiếp hay không. Giá trị của nó là: Nó cung cấp hướng đột phá cho vụ án. Châu Minh thừa nhận Triệu Đức Giang là chủ mưu, thừa nhận trước đây từng có thủ đoạn tương tự, thừa nhận thẻ CCCD là do cô ta cung cấp. Đây đều là những manh mối có thể xác minh sâu hơn.”

 

Lưu Kiến Quốc trầm ngâm một lát.

 

“Giám định chữ viết vẫn chưa có kết quả.”

 

“Viện phó, ông có thể xin làm gấp.” Tô Vi rút ra một tập hồ sơ, “Đây là hình ảnh camera lúc mở thẻ mà sáng nay tôi đến Ngân hàng Thương mại Tân Hải chi nhánh Nam Thành trích xuất. Camera ngân hàng lưu trữ trong 180 ngày, còn một tuần nữa là hết hạn. Nếu bây giờ không lấy, chứng cứ này vĩnh viễn bốc hơi.”

 

 

 

Chị đẩy tập hồ sơ đến trước mặt Lưu Kiến Quốc.

 

“Tôi đã trích xuất ảnh chụp từ camera. Hôm mở thẻ, người đến quầy giao dịch ngân hàng để làm thủ tục——không phải Lâm Thần.”

 

“Là ai?”

 

“Chất lượng camera khá mờ, nhưng có thể nhìn ra là một người phụ nữ độ tuổi hai mươi, vóc dáng hoàn toàn trùng khớp với Châu Minh. Tôi đề nghị tổ chức nhận dạng chính thức đối với Châu Minh.”

 

Lưu Kiến Quốc cầm ảnh camera lên xem xét.

 

Quả thực không rõ nét, nhưng có thể thấy một phụ nữ trẻ mặc áo khoác tối màu, ngồi trước quầy giao dịch, trên tay cầm một chiếc thẻ CCCD.

 

“Cảnh sát Triệu.” Lưu Kiến Quốc đặt tấm ảnh xuống, “Liên hệ cơ quan giám định chữ viết, xin làm khẩn cấp. Đồng thời, chuẩn bị thủ tục triệu tập đối với Châu Minh.”

 

“Rõ.”

 

“Còn nữa——” Lưu Kiến Quốc liếc nhìn Tô Vi, “Liên hệ Ngân hàng Thương mại Tân Hải, đóng băng toàn bộ lịch sử giao dịch và thông tin liên kết của chiếc thẻ đó.”

 

Lúc bước ra khỏi phân cục, Tô Vi liếc nhìn tôi.

 

“Cô ổn không?”

 

“Tạm ổn ạ.”

 

“Chuyện vay nặng lãi, cô định xử lý thế nào?”

 

“Gánh trước đã. Đợi vụ án có kết quả rồi tính.”

 

“Hiện tại trên người cô có bao nhiêu tiền?”

 

“Chưa tới hai tệ.”

 

Tô Vi im lặng một lát.

 

“Tôi cho cô mượn 5.000 trước. Không lấy lãi, bao giờ có thì trả.”

 

“Luật sư Tô——”

 

“Cô mà chết đói, thì vụ án này của tôi mất đương sự đấy.”

 

Lúc nói câu này chị ấy không cười, giọng điệu rất bình thản.

 

Tôi nhận 5.000 tệ này.

 

Không phải vì thể diện không đáng tiền.

 

Mà vì mạng sống quan trọng hơn thể diện.